Taberî’nin Tefsirinde İcmâ: Kavramsal Çerçevesi, Kaynaklık Niteliği ve Yorumsal Uygulamaları

Basit Öğe Kaydı
dc.authoridYaşar, Mehmet / 0000-0003-3520-5973
dc.contributor.authorYaşar, Mehmet
dc.date.accessioned2026-02-03T12:00:21Z
dc.date.available2026-02-03T12:00:21Z
dc.date.issued2025
dc.departmentÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.description.abstractTefsir literatüründe icmâ konusuna atıfta bulunan birçok tefsir kaynağına rastlamak mümkündür. Özellikle klasik dönem tefsirlerinde icmâın ciddi bir karşılığı mevcuttur. Bu açıdan bakıldığında tefsir ilminde icmâın hangi gerçekliğe karşılık geldiği, Müslüman âlimlerin tamamının bir âyetin anlamı üzerinde ittifak etmelerinin pratik anlamda mümkün olup olmadığı gibi soruların cevaplandırılması, bu meselenin tefsir literatüründeki yerinin anlaşılması açısından son derece önemlidir. Klasik dönemde bu önemli isimlerden biri, Taberî’dir (öl. 310/923). Onun Câmiʿu’l-beyân adlı tefsiri incelendiğinde icmâı tefsir ilminin beslendiği temel kaynaklarından biri olarak konumlandırdığı görülmektedir. Taberî, birçok âyetin tefsirinde icmâ deliline atıfta bulunmakta ve bu delilden hareketle selefin görüşlerini değerlendirmeye tabi tutmaktadır. Bu yönüyle o, icmâ delilini, tefsirinin temel kaynaklarından biri olarak görmektedir. Taberî icmâ delilini çok yönlü kullanmaktadır. Tespit edildiği kadarıyla o, kimi zaman doğrudan icmâ ifadesine atıfta bulunarak ilgili âyette ittifak olduğunu belirtmektedir. Böylelikle âyetin tefsirini spesifik bir anlamla sınırlandırmaktadır. Bazen de anlam açısından birbirini tamamlayıcı görüşleri, ihtilaf penceresinden değerlendirmeyerek âyetin tüm anlamlarının doğruluğunu ortaya çıkaran icmâa işaret etmektedir. Bu bakış açısıyla o, âyetin işaret ettiği tüm mânaların doğruluğunu vurgulamaktadır. Bununla beraber Taberî, icmâ kelimesini mutlak anlamdaki ittifak mânasında kullanmadığı birçok âyet yorumunun mevcut olduğu da dikkat çekmektedir. Nitekim o, bir-iki kişinin, âyetlerin yorumunda cumhura muhalefet etmesine itibar etmemekte ve sayıca az kişilerin, genel kanaatin aksine olacak tercihlerini icmâa halel görmemektedir. Dolayısıyla Taberî’nin tefsirinde icmâın hücceti ve bağlayıcılığı açıktır. Bu çalışma tümevarım yöntemiyle Taberî’nin perspektifinden hareketle icmâ delilinin tefsir literatüründeki yerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu yapılırken de alanın önemli isimlerinden Taberî’nin tefsiri merkeze alınacak ve yer yer mukayeseli okumalar yapılacaktır.
dc.identifier.doi10.17335/sakaifd.1759482
dc.identifier.endpage418
dc.identifier.issn2146-9806
dc.identifier.issn1304-6535
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage400
dc.identifier.trdizinid1366353
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.17335/sakaifd.1759482
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1366353
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/34569
dc.identifier.volume27
dc.identifier.wosWOS:001649224100007
dc.identifier.wosqualityN/A
dc.indekslendigikaynakWeb of Science
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.institutionauthorYaşar, Mehmet
dc.language.isotr
dc.publisherSakarya Üniversitesi
dc.relation.ispartofSakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi-Journal of Sakarya University Faculty of Theology
dc.relation.publicationcategoryMakale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_WOS_20260130
dc.subjectTefsir
dc.subjectTafsir
dc.subjectTaberî
dc.subjectal-Tabara
dc.subjectİcmâ
dc.subjectIjma
dc.subjectCâmiʿu’l-beyân
dc.subjectJami'u al-bayan
dc.subjectDelil
dc.subjectEvidence
dc.titleTaberî’nin Tefsirinde İcmâ: Kavramsal Çerçevesi, Kaynaklık Niteliği ve Yorumsal Uygulamaları
dc.title.alternativeConsensus (Ijma') in al-Tabari's Tafsir: Conceptual Framework, Authoritative Function, and Interpretive Applications
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
Mehmet Yasar_Makale.pdf
Boyut:
800.58 KB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
İndir

Koleksiyon

WoS İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Temel İslam Bilimleri Bölümü Koleksiyonu
TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu