Dağıtılmış Gecikme Modelleri: Koyck ve Almon Modeli: Tarım Verileri Üzerine Bir Uygulama

Basit Öğe Kaydı
dc.authoridKöleoğlu, Nilay / 0000-0002-6153-719X
dc.contributor.authorKöleoğlu, Nilay
dc.contributor.authorÇelik, Şenol
dc.date.accessioned2026-02-03T12:00:20Z
dc.date.available2026-02-03T12:00:20Z
dc.date.issued2025
dc.departmentÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.description.abstractMısır, sıcak iklim tahılları grubuna giren tek yıllık bit bitki olup, dünyada tahıllar içinde üretim açısından buğdaydan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Mısır, hayvan yemi ve insan yiyeceği olarak çok değişik alanlarda kullanılmaktadır. Mısır bitkisi, Türkiye’de buğday ve arpadan sonra en fazla üretilen hububat bitkisidir. Tarla bitkileri sınıfına giren mısır bitkisinin üretim miktarı ve fiyat arasındaki ilişki Koyck ve Almon yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’ndan alınan 2000-2023 yılları arası dönemi kapsamaktadır. Koyck modelinden elde edilen sonuçlara göre mısır üretimi, geriye dönük olarak en çok son üç yıllık fiyatından etkilenmektedir. Mısır fiyatlarında oluşacak olan değişim 6.194 yıllık süreçte üretim bazında dikkat çeken bir etkiye sebep olmuştur. Analizden elde edilen bir diğer sonuç, t döneminde görülen mısır fiyatlarındaki bir TL artma miktarı, üretim miktarını 302283.6 ton arttırmıştır. Bunun yanında t-1 dönemde fiyatta görülen bir TL artma üretim miktarını 2602666.2 ton arttırırken, t-2 dönem fiyatındaki bir TL artma 224089.2 ton, t-3, t-4, t-5 ve t-6 dönem fiyat için bir TL artma, üretim üzerinde sırasıyla 192940.8, 166122, 143031.1 ve 123149.7 ton artışına sebep olmaktadır. Mısır bitkisinin fiyat bazındaki gecikmeli değerlerindeki değişmeler üretim miktarı üzerinde azalan yönde pozitif etki oluşturmuştur. Modelin uygunluğu için determinasyon katsayısı (R2), düzeltilmiş determinasyon katsayısı (R ̅^2), Bayesci Bilgi Kriteri (BIC) ve Akaike Bilgi Kriteri (AIC) uyum iyiliği istatistikleri incelenmiştir. Uyum iyiliği testleri incelendiğinde Koyck modeli için R2=0.940, R ̅^2=0.925 ve BIC=29.340 sonuçlarına ulaşılmıştır. Almon modeli için R2=0.935, R ̅^2=0.924 ve BIC=29.374 sonuçlarına ulaşılmıştır. Dolayısıyla her iki modelin de uygun olduğu görülmüştür. Ancak, araştırma bulguları bize, mısır üretimi-fiyat ilişkisini Koyck Modelinin biraz daha iyi sonuçlar verdiğini göstermiştir.
dc.identifier.doi10.18016/ksutarimdoga.vi.1642598
dc.identifier.endpage1142
dc.identifier.issn2619-9149
dc.identifier.issue4
dc.identifier.startpage1131
dc.identifier.trdizinid1326180
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1642598
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1326180
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/34565
dc.identifier.volume28
dc.identifier.wosWOS:001509028700016
dc.identifier.wosqualityQ4
dc.indekslendigikaynakWeb of Science
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.publisherKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
dc.relation.ispartofKsu Tarım Ve Doğa Dergisi-Ksu Journal of Agriculture and Nature
dc.relation.publicationcategoryMakale - Uluslararası Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_WOS_20260130
dc.subjectMısır
dc.subjectCorn
dc.subjectÜretim
dc.subjectProduction
dc.subjectFiyat
dc.subjectPrice
dc.subjectGecikme modelleri
dc.subjectLag models
dc.subjectKoyck modeli
dc.subjectKoyck model
dc.titleDağıtılmış Gecikme Modelleri: Koyck ve Almon Modeli: Tarım Verileri Üzerine Bir Uygulama
dc.title.alternativeDistributed Lag Models: Koyck and Almon Model: An Application on Agricultural Data
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
Nilay Koleoglu_Makale.pdf
Boyut:
408.72 KB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
İndir

Koleksiyon

WoS İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
İşletme Bölümü Koleksiyonu
TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu