1958 Brüksel Dünya Sergisi ve Türkiye’nin Temsili

İlk olarak yerel pazarlar ve takas mekânları biçiminde ortaya çıkan sergiler, dünya ticaretinin gelişmesiyle birlikte, ulaşım imkânlarının artması ve uluslararası ticaretin gelişmesiyle birlikte sınırları aşarak ülkelerin ürünlerini teşhir ettikleri büyük buluşma yerleri haline gelmiştir. Uluslararası kapsamda ilk sergi, 1851 yılında Londra’da açılmış olup, bu tarihten itibaren pek çok ülke uluslararası sergilere ev sahipliği yapmıştır. Ancak II. Dünya Savaşı nedeniyle uluslararası sergilerin düzenlenmesi sekteye uğramış, savaş sonrası ilk uluslararası sergi 17 Nisan - 19 Ekim 1958 tarihleri arasında Brüksel’de açılmıştır. Belçika’nın, Başkent Brüksel’i Avrupa’nın merkezi haline getirmek düşüncesiyle organize ettiği sergiye 51 ülke, 112 pavyon ve 7 uluslararası organizasyon katılmıştır. 41 milyonu aşkın kişinin ziyaret ettiği sergiye Türkiye de “Medeniyetlerin Kesişme Noktası” ana teması ve Sergi Genel Komiseri Munis Faik Ozansoy’un idaresinde hazırlanan bir pavyonla iştirak etmiştir. Pavyonun yapım işini Utarit İzgi, Muhlis Türkmen, Hamdi Şensoy ve İlhan Türegün’den oluşan bir ekip üstlenmiştir. Sergi Binası ve Türk Kahvesi’ni de ihtiva eden “Lokanta”dan oluşan iki bloklu Türk Pavyonu’nda, Türk tarihinin çeşitli safhalarının sergilendiği eserlerin yanı sıra Türkiye coğrafyası ve kültürüne ait ürünler de teşhir edilmiştir. Açık kaldığı altı ay süresince büyük ilgi gören ve çeşitli kategorilerde altın, gümüş ve bronz madalya ile ödüllendirilen Türk Pavyonunda sergilenen ürünler, Türk kamuoyu tarafından da dikkatle takip edilmiş, Türkiye Cumhuriyeti’nin hassasiyetleri ve öne çıkan özellikleri de sergi aracılığıyla uluslararası dünyaya tanıtılmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada, Soğuk Savaş Dönemi’nin ilk dünya sergisi olan “Expo 58”e Türkiye’nin katılma amacı, sergide yer alış şekli, daha önceki dönem sergileriyle benzerlik ve farklılıkları ve serginin Türk ve dünya kamuoyundaki yansımaları üzerinde durulacaktır.

Exhibitions, which first emerged in the form of local markets and bartering places, have become great meeting places, where countries exhibit their products by crossing borders, as a consequence of the development of world trade, the increase in transportation opportunities, and the development of international trade. The first international exhibition was the London Exhibition of 1851, and many countries have hosted international exhibitions since then. However, the organization of international exhibitions was interrupted due to World War II, and the first post-war international exhibition was opened in Brussels between 17 April and 19 October 1958. 51 countries, 112 pavilions, and 7 international organizations participated in the exhibition, which was organized by Belgium with the idea of making Brussels, the capital, the centre of Europe. Turkiye also participated in the exhibition, which was visited by more than 41 million people, with the main theme of The Crossing Point of Civilizations and a pavilion prepared under the management of Exhibition General Commissioner Munis Faik Ozansoy. A team consisting of Utarit Izgi, Muhlis Turkmen, Hamdi Sensoy and Ilhan Turegun undertook the construction of the Turkish Pavilion, which would take place in the exhibition. In the Turkish Pavilion, which consisted of two blocks consisting of the Exhibition Building and the Restaurant, which also included Turkish Coffee, the products belonging to the geography and culture of Turkiye were exhibited, as well as the works exhibiting various phases of Turkish history. The products exhibited in the Turkish Pavilion, whichattracted great attention during the six months it was open and were awarded with gold, silver and bronze medals in various categories, were also closely followed by the Turkish public, and the sensitivities and prominent features of the Republic of Turkiye were introduced to the international world through the exhibition. The aim of this research is to focus Turkiye's purpose of participating in the first world exhibition of the Cold War era, Expo 58, to examine the way it took place in the exhibition, and to analyze the similarities and differences with previous exhibitions and the reflections of the exhibition on the Turkish and world public opinion.