Yaşlıların başarılı yaşlanmaya yönelik bakış açıları: Q-metodoloji araştırması

Yaşlılar, dünya nüfusunda hızla artan ve oranı önümüzdeki 30 yıl içinde daha da artması beklenen bir yaş grubudur. Bu durum, yaşlı nüfusun yaşam kalitesine yönelik planlamaların önemini artırmaktadır. Yaşlı nüfusun artışı, başarılı yaşlanma kavramını gündeme getirmiştir. Başarılı yaşlanma, hastalıklardan kaçınma, yüksek bilişsel ve fiziksel işlevsellik ile sosyal ve üretken faaliyetlere katılım gibi çok yönlü bir süreçtir. Ancak, bu tanımla ilgili kriterler ve ölçüm yöntemleri konusunda belirsizlikler sürmektedir. Ayrıca, başarılı yaşlanmanın yapısını anlamada kültürel çalışmaların önemli bir rolü bulunmaktadır. Bu araştırma, 65 yaş ve üzeri bireylerin başarılı yaşlanmaya dair bakış açılarını Q metodolojisi ile incelemeyi amaçlamaktadır. Q metodolojisi, katılımcıların görüşlerinin hiyerarşik olarak değerlendirilmesine olanak tanıyan, nitel ve nicel özellikleri olan bir yöntemdir. Bu araştırmada yaşlıların başarılı yaşlanma konusundaki görüşleri, ilk olarak görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve bu doğrultuda bir "ifade havuzu (concourse)" oluşturulmuştur. Bu ifade havuzundan derlenen 25 maddelik bir Q örneği ile katılımcıların başarılı yaşlanmaya dair algıları ölçülmüştür. Çalışma, 58 yaşlı bireyin katılımıyla tamamlanmış, Q dizgelerinin faktör analizi sonucunda beş ana faktör ortaya çıkmıştır. Bunlar: (1) sağlıklı yaşlanma, (2) mutlu ve huzurlu yaşlanma, (3) aktif ve zihinsel yaşlanma, (4) fiziksel ve manevi yaşlanma ve (5) bağımsız ve sosyal yaşlanma. Bu çalışma, başarılı yaşlanmanın hem bireysel hem de toplumsal düzeyde desteklenmesi için, profesyonellerin uygulamalarında kullanılabilecekleri bütüncül çerçeveler ortaya koymaya yöneliktir. Yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla, onların bakış açılarına uygun ihtiyaç alanlarında daha fazla kaynak ve fırsat sağlanması önerilmektedir.

The elderly are a rapidly growing age group in the world population and their proportion is expected to increase even more in the next 30 years. This situation increases the importance of planning for the quality of life of the elderly population. The increase in the elderly population has brought the concept of successful aging to the agenda. Successful aging is a multifaceted process including disease avoidance, high cognitive and physical functioning, and participation in social and productive activities. However, there is still uncertainty about the criteria and measurement methods related to this definition. Moreover, cultural studies have an important role to play in understanding the nature of successful aging. This study aims to examine the perspectives of individuals aged 65 and over on successful aging using Q methodology. Q methodology is a method with both qualitative and quantitative characteristics that allows for the hierarchical evaluation of participants' opinions. In this study, the views of the elderly on successful aging were first collected through interviews and a "concourse" was created accordingly. The participants' perceptions of successful aging were measured with a 25-item Q sample compiled from this pool of statements. The study was completed with the participation of 58 elderly individuals, and five main factors emerged as a result of the factor analysis of the Q strings. These are: 1. Healthy Aging 2. Happy and Peaceful Aging 3. Active and Mental Aging 4. Physical and Spiritual Aging 5. Independent and Social Aging. Moreover, Factor 4 is bipolar. This study aims to provide holistic frameworks that professionals can use in their practice to support successful ageing at both individual and societal levels. In order to improve the quality of life of older people, it is recommended to provide more resources and opportunities in areas of need that are relevant to their perspectives.