Karadeniz-Hazar Kıpçak lehçelerinin karşılaştırmalı grameri: İsim çekimi

dc.contributor.advisorDurgut, Hüseyin
dc.contributor.authorAltınkal, Gizem
dc.date.accessioned2026-02-03T11:40:19Z
dc.date.available2026-02-03T11:40:19Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractBu çalışma, art zamanlı ve eş zamanlı karşılaştırmalı metot kullanılarak Karadeniz-Hazar grubu Kıpçak lehçelerinin isim çekiminde yer alan ekleri detaylı bir şekilde incelemektedir. Söz konusu bağlamda Kıpçak Türkleri ve Kıpçak Türkçesi hakkında çizilen genel çerçevenin ardından Türk dili üzerine yapılan önemli tasnif çalışmalarından bahsedilmiş, bu tasniflerde Karadeniz-Hazar grubu lehçelerinin yeri tespit edilmiştir. Ardından Karadeniz-Hazar grubu lehçeleri içinde değerlendirilen Karaçay-Balkar, Kumuk, Kırım-Tatar, Karay Türkleri ve Türkçeleri ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Ele alınan lehçelerde isim çekimi kısmında kullanılan ekler ile edatlar ilgili başlıklar altında incelenmiştir. Her bir başlık altında literatür taraması sonucu elde edilen bilgiler analiz edilmiş, gereken aktarmalar yapılmıştır. Her bir lehçe için oluşturulan metin havuzundan yapılan taramalar sonucunda tespit edilen yapılar, içinde bulundukları cümleler ile birlikte ilgili başlıklar altında verilmiş; bu cümlelerin içinde kısaltmayla eser adı ve yanında cümlenin geçtiği sayfa numarası da eklenmiştir. Her cümlenin Türkiye Türkçesine aktarması yapılmıştır. Her başlık, kendi içerisinde değerlendirilmiştir. Böylelikle bu dört lehçe arasında isim çekimi kapsamında benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymak amaçlanmıştır.
dc.description.abstractThis study offers a detailed analysis of the suffixes used in noun inflection within the Kipchak written languages of the Black Sea–Caspian group, employing both diachronic and synchronic comparative methods. This framework provides a general overview of the Kipchak Turks and the Kipchak branch of Turkic. Subsequently, major classification studies concerning the Turkic language are discussed, and the position of the Black Sea–Caspian group within these classifications is identified. Following that, general background information about the Karachay-Balkar, Kumyk, Crimean Tatar, and Karaim languages is provided, and all members of this subgroup are considered. The suffixes and postpositions employed in noun inflection across these languages are examined under relevant thematic headings. Each section includes an analysis of data obtained through literature review, along with necessary interpretations. Additionally, structures identified from the corpus compiled for each language are presented under the appropriate headings, accompanied by the sentences in which they occur. Each sentence is cited with an abbreviated source reference and corresponding page number. All examples have been translated into Turkish. Each section also includes an internal evaluation of the data. The primary aim of the study is to identify and articulate the similarities and differences in noun inflection patterns across these four Kipchak written languages.
dc.identifier.endpage280
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vngCpSuJXXeofeUSXEuynNXD-5WHtnonPGxKtV0LR0pA
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/33524
dc.identifier.yoktezid980793
dc.institutionauthorAltınkal, Gizem
dc.language.isotr
dc.publisherÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260130
dc.subjectTürk Dili ve Edebiyatı
dc.subjectTurkish Language and Literature
dc.subjectKaradeniz-Hazar grubu Kıpçak lehçeleri
dc.subjectTarihî karşılaştırmalı gramer
dc.subjectKaraçay-Balkar Türkçesi
dc.subjectKumuk Türkçesi
dc.subjectKırım-Tatar Türkçesi
dc.subjectKaray Türkçesi
dc.subjectthe Black Sea–Caspian group of Kipchak written languages
dc.subjecthistorical-comparative grammar
dc.subjectKaraçay-Balkar Turkic
dc.subjectKumyk Turkic
dc.subjectCrimean Tatar Turkic
dc.subjectKaray Turkic
dc.titleKaradeniz-Hazar Kıpçak lehçelerinin karşılaştırmalı grameri: İsim çekimi
dc.title.alternativeThe comparative grammar of the Black Sea-Caspian Kipchak dialects: Noun conjugation
dc.typeDoctoral Thesis

Dosyalar