Karadeniz-Hazar Kıpçak lehçelerinin karşılaştırmalı grameri: İsim çekimi

Bu çalışma, art zamanlı ve eş zamanlı karşılaştırmalı metot kullanılarak Karadeniz-Hazar grubu Kıpçak lehçelerinin isim çekiminde yer alan ekleri detaylı bir şekilde incelemektedir. Söz konusu bağlamda Kıpçak Türkleri ve Kıpçak Türkçesi hakkında çizilen genel çerçevenin ardından Türk dili üzerine yapılan önemli tasnif çalışmalarından bahsedilmiş, bu tasniflerde Karadeniz-Hazar grubu lehçelerinin yeri tespit edilmiştir. Ardından Karadeniz-Hazar grubu lehçeleri içinde değerlendirilen Karaçay-Balkar, Kumuk, Kırım-Tatar, Karay Türkleri ve Türkçeleri ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Ele alınan lehçelerde isim çekimi kısmında kullanılan ekler ile edatlar ilgili başlıklar altında incelenmiştir. Her bir başlık altında literatür taraması sonucu elde edilen bilgiler analiz edilmiş, gereken aktarmalar yapılmıştır. Her bir lehçe için oluşturulan metin havuzundan yapılan taramalar sonucunda tespit edilen yapılar, içinde bulundukları cümleler ile birlikte ilgili başlıklar altında verilmiş; bu cümlelerin içinde kısaltmayla eser adı ve yanında cümlenin geçtiği sayfa numarası da eklenmiştir. Her cümlenin Türkiye Türkçesine aktarması yapılmıştır. Her başlık, kendi içerisinde değerlendirilmiştir. Böylelikle bu dört lehçe arasında isim çekimi kapsamında benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymak amaçlanmıştır.

This study offers a detailed analysis of the suffixes used in noun inflection within the Kipchak written languages of the Black Sea–Caspian group, employing both diachronic and synchronic comparative methods. This framework provides a general overview of the Kipchak Turks and the Kipchak branch of Turkic. Subsequently, major classification studies concerning the Turkic language are discussed, and the position of the Black Sea–Caspian group within these classifications is identified. Following that, general background information about the Karachay-Balkar, Kumyk, Crimean Tatar, and Karaim languages is provided, and all members of this subgroup are considered. The suffixes and postpositions employed in noun inflection across these languages are examined under relevant thematic headings. Each section includes an analysis of data obtained through literature review, along with necessary interpretations. Additionally, structures identified from the corpus compiled for each language are presented under the appropriate headings, accompanied by the sentences in which they occur. Each sentence is cited with an abbreviated source reference and corresponding page number. All examples have been translated into Turkish. Each section also includes an internal evaluation of the data. The primary aim of the study is to identify and articulate the similarities and differences in noun inflection patterns across these four Kipchak written languages.