65 Yaş ve Üzeri Bireylerin Afetlere Hazırlıklı Olma ve Öz Yeterlilik Durumlarının Değerlendirilmesi, Aksaray İli Örneği: Tanımlayıcı Araştırma

dc.contributor.authorAkil, Kübra
dc.contributor.authorKaya, Edip
dc.contributor.authorÖnal, Ebru İnal
dc.date.accessioned2026-02-03T11:50:11Z
dc.date.available2026-02-03T11:50:11Z
dc.date.issued2025
dc.departmentÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.description.abstractAmaç: Bu çalışmada, Aksaray’da ikamet eden 65 yaş ve üzeri bi reylerin afetlere hazırlıklı olma durumları, öz yeterlilik düzeyleri ve afet lere hazırlıklı olma durumları ile ilişkili faktörler değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada, Aksaray’da yaşayan 65 yaş ve üzeri 300 kişi den Mart-Kasım 2023 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemi ile veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak katılımcılar tarafından hazırlanan 3 bölümden oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde afetlere hazırlığın farklı alanlarını (eşyaları sabitleme, afet çantası hazırlama vb.) yordayan bağımsız tahmin edicilerini değerlendirmek için lojistik regres yon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların (n=300) %60,3’ü erkek, yaş ortalamaları 72,6’dır. Katılımcıların sadece 1/4’ü afetlere hazır oldu ğunu bildirmiştir. Afet ve acil durum çantası hazırlayanların oranı %20,3 iken, yaşadığı yerde yangın söndürücü tüp bulunduranların oranı sadece %12,3’tür. Yapılan lojistik regresyon analizine göre, öz yeterlilik puanı yük sek olan katılımcıların tüm alanlarda (eşyaları sabitleme, afet çantası hazır lama vb.) afetlere hazırlık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur [Olasılık Oranı (Odds Ratio-OR): 1,3-1,5 arasında değişmekte]. Benzer şekilde afet bilgisini daha iyi olarak değerlendiren katılımcıların afet sonrası buluşma noktası belirleme dışındaki diğer tüm alanlarda hazırlık düzeyleri daha yük sek bulunmuştur (OR: 1,4-2,2 arasında değişmekte). Sonuç: Afetlere ha zırlıkla ilgili tüm alanlarda yaşlı bireylerin hazırlık düzeyleri oldukça düşüktür. Kişilerin kendi beyanlarına göre afet bilgisi ile afetlere hazırlığa ilişkin öz yeterlilik afetlere hazırlığa ilişkin bağımlı değişkenleri belirleyen en önemli faktörler olmuştur. Afetlere karşı incinebilir bir grup olan yaşlı bi reylerin afetlere karşı dayanıklılıklarının artırılması için eğitim ve farkın dalık çalışmaların yanı sıra yaşlı bireylerin öz yeterliliklerine de odaklanarak etkili çalışmalar yapılmalıdır.
dc.identifier.doi10.5336/healthsci.2024-105490
dc.identifier.endpage541
dc.identifier.issn2536-4391
dc.identifier.issue3
dc.identifier.startpage533
dc.identifier.trdizinid1349883
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.5336/healthsci.2024-105490
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1349883
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/34021
dc.identifier.volume10
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofTürkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20260130
dc.subjectAfet
dc.subjectyaşlı
dc.subjectöz yeterlilik
dc.subjectbireysel hazırlık
dc.title65 Yaş ve Üzeri Bireylerin Afetlere Hazırlıklı Olma ve Öz Yeterlilik Durumlarının Değerlendirilmesi, Aksaray İli Örneği: Tanımlayıcı Araştırma
dc.typeArticle

Dosyalar