Etik liderlik ve dönüştürücü liderliğin kurum kültürünü yordama gücü

Bu araştırmanın amacı, eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin etik liderlik ve dönüştürücü liderlik davranışlarının okul kültürü üzerindeki yordayıcı gücünü incelemektir. İzmir İlindeki 10 ortaokul ve 20 ilkokulda görev yapan 438 öğretmen ile yapılan araştırmada korelasyonel yöntem kullanılmış, veriler De Hoogh ve Den Hartog (2008) tarafından geliştirilen Etik Liderlik Ölçeği, Bass (1985) tarafından geliştirilen Dönüştürücü Liderlik Ölçeği ve Gruenert ve Valentine (1998) tarafından geliştirilen ve Ayık (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan Okul Kültürü Ölçeği ile toplanmıştır. Analiz sürecinde t-testi, tek yönlü ANOVA, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Katılımcıların etik liderlik ve dönüştürücü liderlik düzeyleri yüksek; okul kültürü düzeyi ise orta düzeyde bulunmuştur. Etik liderlikte "görevlerin açıklığa kavuşturulması" boyutu yüksek, diğer boyutlar orta düzeydedir. Dönüştürücü liderliğe ilişkin tüm boyutlarda yüksek düzeyde algı tespit edilmiştir. Okul kültürüne dair algılar ise iş birliği ve amaç birliği boyutlarında orta düzeydedir. Cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, kıdem ve unvan gibi değişkenlere göre etik liderlik, dönüştürücü liderlik ve okul kültürü algılarında anlamlı farklar bulunmamıştır. Etik liderlik okul kültürünü orta düzeyde; dönüştürücü liderlik ise yüksek düzeyde yordamaktadır. İki liderlik türü birlikte ele alındığında okul kültürünü yüksek düzeyde yordadığı görülmüştür. Bu sonuçlar, eğitim kurumlarında liderlik tarzlarının kültürel yapıyı şekillendirmede önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

The aim of this study is to examine the predictive power of ethical leadership and transformational leadership behaviors of administrators working in educational institutions on school culture. The study was conducted with 438 teachers working in 10 middle schools and 20 primary schools in the province of İzmir, using a correlational research design. The data were collected using the Ethical Leadership Scale developed by De Hoogh and Den Hartog (2008), the Transformational Leadership Scale developed by Bass (1985), and the School Culture Scale developed by Gruenert and Valentine (1998) and adapted into Turkish by Ayık (2007). During the analysis process, t-tests, one-way ANOVA, correlation, and regression analyses were employed. The participants' perceptions of ethical and transformational leadership were found to be high, while perceptions of school culture were found to be at a moderate level. Within ethical leadership, the sub-dimension of "clarification of responsibilities" was rated high, whereas other sub-dimensions were rated at a moderate level. All sub-dimensions of transformational leadership were perceived at a high level. Regarding school culture, perceptions were found to be moderate in the sub-dimensions of collaboration and unity of purpose. No statistically significant differences were found in participants' perceptions of ethical leadership, transformational leadership, or school culture based on variables such as gender, age, educational background, professional seniority, or job title. Ethical leadership was found to moderately predict school culture, whereas transformational leadership showed a high level of prediction. When both leadership types were considered together, their predictive power on school culture was found to be high. These findings indicate that leadership styles play a significant role in shaping the cultural structure of educational institutions.