İlköğretim Çağındaki Çocukların Açık Yeşil Alan Kullanım Alışkanlıklarının Belirlenmesi: Çanakkale Örneği

*Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, cengiztulay@yahoo.com Yoğun ve hızlı tempolu kent yaşamı çocukların doğal çevreler ile bağlantılarının kopmasına neden olmakta ve yetişkinler gibi onlar da daha çok iç mekânlarda zaman geçirmeye yönelik pasif hayat tarzlarını gittikçe daha çok benimsemektedirler. Oysaki dış mekânda açık-yeşil alanlarda zaman geçirmenin ve aktivitelere katılmanın fiziksel ve ruhsal gelişim üzerine birçok olumlu etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle araştırmada ilköğretim çağındaki 6-12 yaş grubu çocukların açık-yeşil alan kullanım alışkanlıklarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında Çanakkale kent merkezinde bulunan ilköğretim okullarında anket çalışmaları yapılarak, çocukların ve ebeveynlerinin açık-yeşil alanları kullanım alışkanlıkları saptanmıştır. Çalışmanın sonucunda çocukların serbest zamanlarında iç mekânda gerçekleştirilen aktivitelere daha çok katıldıkları ve dış mekanda ise kamusal açık-yeşil alanlar yerine yaşadıkları konutların bahçelerini kullandıkları belirlenmiştir. Ebeveynlerin güvenlik kaygılarının çocukların açık-yeşil alan kullanımları üzerine etkileri olduğu saptanmıştır. Çocukların cinsiyet ya da yaşadıkları konut tipinin açık-yeşil alan kullanım desenleri üzerine bir etkisi bulunmadığı belirlenmiştir. Ayrıca hem çocuklar, hem de ebeveynler mevcut açık- yeşil alanlarındaki oyun elemanlarının ve olanaklarının çeşitliliğini yetersiz olarak değerlendirmişlerdir. Sonuç olarak, çocukların açık-yeşil alan kullanımlarını arttırmak için farklı yaş gruplarına hitap edecek çeşitlilikte ve kent bütününde oyun alanlarının tasarlanmasına ve açık-yeşil alan kullanımının çocukların yetiştirilmesi ve eğitilmesindeki ilgili paydaşlar tarafından teşvik edilmesine gerek duyulmaktadır.