Disruptions in Translational Intertextuality across Multilingual Translations of a Historical Inscription

This is the first research study to investigate translational intertextuality across multilingual translations of a historical inscription through retranslation and relay translation. It aims to offer a translational chain by linking the studied translations that involve different translational strategies and reveals intra- and multi-lingual alterations within the collection of the analyzed works. The corpus of the study consists of six academic works – on the interlingual translations of a historical inscription in Alanya, Türkiye – in five different languages, including the source language. To analyze the corpus, qualitative content analysis and purposeful sampling are applied. It is revealed that the translations tend to change their textuality through semantic alterations and application of translational phenomena, and thanks to the alterations, it is seen that the source text evolved through translations. It is suggested that translational intertextuality has a crucial role in the creation of new texts in a target language based on a translation, and the studied corpus illustrated that any disruptions in translational intertextuality affect the other rings of the translation chain, directly or indirectly helping to disseminate false knowledge or/and foreignizing the resultant text for the target audience. Moreover, it is highlighted that an ulterior translation can be affected by these disruptions; therefore, the disrupted prospective translational intertextuality could influence the intertextual ties across disciplines established by translations

Bu çalışma, bir tarihi kitabenin çokdilli çevirilerinde gerçekleşen çevirisel metinlerarasılık üzerinde yeniden çeviri ve aktarım çevirilerini ele alışı bakımından bir ilk niteliği taşımaktadır. Çalışılan çevirilerin birbirlerine bağlanılarak bir çeviri zinciri oluşturulması amaçlanmıştır. Bu zincirde çalışılan çeviriler için uygulanmış farklı yöntemler ve diliçi ve dillerarasındaki değişimler öne çıkarılmıştır. Çalışmanın bütüncesi altı akademik çalışma ve kaynak dil dahil olmak üzere beş dil içermektedir. Bahsedilen altı çalışma Türkiye’nin Alanya ilçesinde bulunan bir tarihi kitabenin dillerarası çevirilerinden oluşmaktadır. Bütüncenin çözümlemesinde nitel içerik çözümlemesi ve nitel amaçlı örneklem yöntemleri kullanılmıştır. Çözümleme sonucunda, anlambilimsel değişikliklere ve çeviri görüngülerimin uygulanmasına maruz kalan çevirilerin metinliklerini değiştirmeye yatkın olduğu görülmüştür. Ayrıca, bu yapılan değişiklikler sonucunda kaynak metne yeni anlamlar kazandırıldığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, çevirisel metinlerarasılık kavramının hedef dilde oluşturulacak çeviriye dayalı çeviri metinlerde önem arz ettiği vurgulanmıştır. Buna ek olarak, çevirisel metinlerarasılıkta muhtemel bozulmaların çeviri zincirinin diğer halkalarını da etkilediği izlenmiştir. Bu bozulmalar doğrudan veya dolaylı olarak yanlış bilginin yayılmasına ve/ya da hedef dildeki okuyucuya yabancılaştırma hissi vereceği gözlemlenmiştir. Son olarak, gelecekte yapılacak çevirilerin bu bozulmalardan etkileneceği vurgulanmış ve böylelikle bozulmuş ileri dönük çevirisel metinlerarasılık bağlarından çeviriler aracılığıyla disiplinler arası oluşturulmuş metinlerarası bağlarının da etkilenebileceği görülmüştür.