Hünnap (Ziziphus jujuba Mill.) Meyvesi: Geçmişten Günümüze Tıbbi Önemi

Hünnap başta Çin olmak üzere, Hindistan, Güney Avrupa, Anadolu, Ortadoğu’da yayılışgösteren, ekstrem koşullara dayanıklı ağaç ya da çalı formunda bir bitkidir. Bitkinin meyve, yaprak,tohum, kabuk gibi kısımları çeşitli hastalıkların tedavisi için potansiyel ilaç kaynağı olarakkullanılmaktadır. Bitkinin bu kısımlarında fenolik bileşikler, alkaloitler, vitaminler, mineraller, yağasitleri, karbonhidratlar ve proteinlerin varlığı sayesinde hastalıkları önlediği çeşitli çalışmalar ilekanıtlanmıştır. İçeriğindeki ursolik asit, oleanoik asit, betulinik asit gibi triterpenik asitlerin kanserdeapoptozu durdurduğu bildirilmiştir. Hünnap bitkisinin yaprakları diyabet, obezite, alerji tedavisinde,ağaç kabukları ve meyvesi antimikrobiyal etkisi nedeniyle enfeksiyon tedavisinde, çekirdek, kabuk veyaprakları sakinleştirici olarak, betulinik asit, zizyberanalik asit, oleanolik asit, ursolik asit gibitriterpenik asitler iltihap giderici olarak, polisakkaritler bağışıklık sistemi güçlendirici olarakkullanımının olabileceği çalışmalar sonucunda kanıtlanmıştır. Ülkemizde hünnap bitkisiyle ilgiliyeterli çalışma yapılmaması bitkinin tıbbi öneminin bilinmemesine neden olmaktadır. Fitokimyasal,medikal ve klinik farmakoloji ve toksikoloji çalışmalarının arttırılması gerekmektedir. Bu derlemeninileride yapılacak çalışmalar için ana literatür olma potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir.