Yeni kamu hizmeti yaklaşımı bağlamında devletin müzakereci rolü: Türkiye'de anayasa yapım süreci üzerine bir analiz

Kamu yönetiminde müzakere, demokratik değerlere yapılan vurgunun artmasıyla birlikte, karar alma ve politika yapım süreçlerinde giderek daha fazla önem kazanan bir olgu haline gelmiştir. Bu çalışma, müzakereci yöntemin kamu yönetimi disiplini açısından önemini tartışmakta ve anayasa yapım sürecinde devletin müzakereci rolünü kamu yönetiminin demokratik değerleri bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Sıralı karma yöntemle yürütülen araştırmada, ilk aşamada 16 akademisyenle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler Maxqda programı kullanılarak gömülü teori deseniyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, "aktörler", "süreçte karşılaşılan güçlükler", "demokratik değerlerle uyum" ve "müzakereci rolün güçlendirilmesi" olmak üzere dört kategori altında toplam 75 kod ortaya konulmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında, görüşme bulguları 242 katılımcıya uygulanan ölçek formu ile desteklenmiş, nicel veriler SPSS programı aracılığıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Bulgular, "demokratik değerlerle uyum", "müzakereci rolün güçlendirilmesi", "aktörler" ve "süreçte karşılaşılan güçlükler" şeklinde dört yapısal boyutu ortaya çıkarmıştır. Analiz sonuçları, katılımcıların anayasa yapım sürecinde devlete geniş sorumluluklar atfettiğini göstermektedir. Bunun yanında, temsil, katılım, şeffaflık ve hesap verebilirlik gibi kamu yönetiminin temel demokratik değerlerinin sürecin kapsayıcılığı ve meşruiyeti açısından kritik önem taşıdığı belirlenmiştir. Çalışmada ulaşılan teorik çerçeve, anayasa yapım sürecinin yanı sıra farklı siyasal süreçlerde de uygulanabilecek müzakere temelli bir model geliştirilmesi yönünde önemli katkılar sunmaktadır.

Negotiation in public administration has increasingly gained significance in decision-making and policy-making processes, particularly with the growing emphasis on democratic values. This study aims to discuss the importance of the deliberative method within the discipline of public administration and to examine the negotiating role of the state in the constitution-making process within the framework of democratic values of public administration. The research was conducted using a sequential mixed-methods design. In the first stage, in-depth interviews were conducted with 16 academics, and the data were analyzed through the grounded theory approach using the Maxqda software. The analysis revealed 75 codes grouped under four categories: "actors," "challenges encountered in the process," "compatibility with democratic values," and "strengthening the negotiating role." In the second stage, the interview findings were supported with a scale administered to 242 participants, and the quantitative data were analyzed through exploratory and confirmatory factor analyses using SPSS software. The findings identified four structural dimensions: "compatibility with democratic values," "strengthening the negotiating role," "actors," and "challenges encountered in the process." The results indicated that participants ascribed extensive responsibilities to the state in the constitution-making process. Furthermore, fundamental democratic values of public administration—such as representation, participation, transparency, and accountability—were emphasized as critical for the inclusiveness and legitimacy of the process. The theoretical framework developed through this study provides significant contributions toward the formulation of a deliberation-based model that can be applied not only to constitution-making but also to various political processes.