Dağlık Karabağ'daki çatışma çözümü girişimlerinde üçüncü tarafların rolü

Dağlık Karabağ meselesi, Azerbaycan ve Ermenistan arasında toprak ve egemenlik ekseninde uzun yıllardır devam eden etnik kökenli çatışmalardır. Her iki taraf da Dağlık Karabağ bölgesinde hak iddia etmektedir. Çatışmalar, Birinci ve İkinci Karabağ Savaşları gibi önemli olaylarla şekillenmiştir. 2020 yılında iki ülke arasında yaşanan silahlı çatışmalar İkinci Karabağ Savaşı'na yol açmış ve bölgedeki dengeleri değiştirmiştir. Dağlık Karabağ meselesinde çatışan taraflar kadar çatışma çözümü girişimleri ortaya koyan üçüncü taraflar da pek çok tartışmanın odağı olmuştur. Üçüncü taraflar, çatışmalarda taraflar arasında arabuluculuk yapma, müzakereleri kolaylaştırma ve çözüm sürecine destek sağlama gibi önemli roller üstlenebilmektedir. Dağlık Karabağ'da da Minsk Grubu, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Türkiye gibi uluslararası ve bölgesel aktörlerin çatışmaların çözümü için devreye girdiği görülmektedir. 2020 yılındaki savaş ise önceki çatışma çözümü ve arabuluculuk girişimlerinin bölgeye barış getirmekten uzak olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Üçüncü taraf arabuluculuğunda tarafsızlık, güvenilirlik ve her iki çatışan tarafça kabul görmüş olmak gibi koşulların sağlanamaması ve üçüncü tarafların çatışmaların çözümünden ziyade kendi çıkarlarını ön planda tuttuğu algıları da adil ve kapsayıcı bir çözüme ulaşılamamasında etkili rol oynamıştır. Bu çalışma, Dağlık Karabağ meselesinde üçüncü tarafların çatışma çözümü ve barış girişimlerini ele almakta ve bölgede savaşlara varan çatışmaların önlenememesinde üçüncü tarafların rolünü irdelemeyi amaçlamaktadır.

The Nagorno-Karabakh conflict is a long-standing ethnic conflict between Azerbaijan and Armenia over territory and sovereignty. Both sides claim rights to the Nagorno-Karabakh region. The conflicts in Nagorno-Karabakh have been shaped by such major events as the First and Second Nagorno-Karabakh wars. In 2020, armed clashes between the two countries led to the Second Nagorno-Karabakh War and changed the balance in the region. In the Nagorno-Karabakh issue, the conflicting parties as well as the third parties that put forward conflict resolution initiatives have been the focus of many discussions. Third parties can assume important roles in conflicts such as mediating between the parties, facilitating negotiations and providing support to the resolution process. In the Nagorno-Karabakh conflict, it is seen that international and regional actors such as the Minsk Group, Russia, the United States, France and Türkiye have stepped in to resolve the conflict. However, the war in 2020 once again clearly demonstrated that previous conflict resolution and mediation initiatives were far from bringing peace to the region. The failure to meet conditions in third-party mediation such as impartiality, reliability and acceptance by both conflicting parties, and the perception that third parties prioritize their own interests rather than the resolution of conflicts have also played an effective role in the lack of a fair and inclusive solution. This study deals with the conflict resolution and peace initiatives of third parties in the Nagorno-Karabakh issue, and aims to examine the role of third parties in preventing conflicts that leads to wars in the region.