TÜRKİYE’DE İLLER ARASINDA BEŞ YAŞ ALTI ÇOCUK ÖLÜM HIZININ MEKÂNSAL ETKİLEŞİMİ: MEKÂNSAL PROBİT MODELLERİ

Basit Öğe Kaydı
dc.authoridÇakır, Nazife Zeynep / 0000-0002-3207-4528
dc.contributor.authorÇakır, Nazife Zeynep
dc.contributor.authorÇağlayan, Ebru
dc.date.accessioned2025-01-27T19:30:29Z
dc.date.available2025-01-27T19:30:29Z
dc.date.issued2023
dc.departmentÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.description.abstractBeş yaş altı çocuk ölüm hızı konusunda, Türkiye özellikle son yıllarda gösterdiği hızlı gelişmeye rağmen hala birçok ülkenin gerisinde bulunmaktadır. Nitekim, ülke genelinde iller arasında çocuk ölümleri hususunda büyük eşitsizliklerin mevcut olduğu bilinmektedir. İlgili sorunun önüne geçilmesinde, ölüm hızını etkileyen faktörlerin belirlenmesi oldukça önem arz etmektedir. Bu yönde yapılacak çalışmalar ile, ölüm hızının düşüşünde etkili olabilecek strateji ve politikaların geliştirilmesinin yolu açılacaktır. Bu doğrultuda çalışmanın amacını, 2019 yılında Türkiye’de beş yaş altı çocuk ölüm hızının iller arasındaki mekânsal etkileşiminin ve belirleyicilerinin mekânsal probit modelleri kullanarak analiz edilmesi oluşturmaktadır. Klasik probit modelinde mekânsal bağımlılık yapısının tespit edilmesinin ardından, Yaklaşık Olabilirlik tahmin yöntemi (Approximate Likelihood Estimation) kullanılarak, mekânsal gecikme (Spatial Autoregressive Model, SAR) ve mekânsal hata bağımlığına (Spatial Error Model, SEM) sahip probit modelleri tahmin edilmiştir. Tahminler neticesinde, kişi başında düşen gelir, merkezi devlet sağlık harcamaları ile ilköğretim ve ortaöğretim mezun oranlarının, beş yaş altı çocuk ölüm hızının üzerinde etkili olduğu ve ölüm hızını azalttığı belirlenmiştir.
dc.description.abstractDespite the rapid development shown in recent years, Turkey still lags behind many countries in terms of under-five mortality rate. As a matter of fact, it is known that there are still great inequalities in child mortality among provinces across the country. It is critical to determine the factors affecting the death rate in order to prevent the related problem. The studies to be carried out in this direction will pave the way for the development of strategies and policies that can be effective in reducing the mortality rate. In this direction, the aim of the study is to analyze the spatial interaction between provinces and the determinants of the under-five mortality rate in Turkey in 2019 by using spatial probit models. After determining the spatial dependence structure in the classical probit model, probit models with spatial delay (Spatial Autoregressive Model, SAR) and spatial error dependence (Spatial Error Model, SEM) have been estimated using the Approximate Likelihood Estimation method. As a result of the estimations, it has been concluded that per capita income, central government health expenditures and primary and secondary education graduation rates have a decreasing effect on under-five mortality rate.
dc.identifier.doi10.30794/pausbed.1259311
dc.identifier.endpage342
dc.identifier.issn1308-2922
dc.identifier.issn2147-6985
dc.identifier.issue58
dc.identifier.startpage327
dc.identifier.trdizinid1208587
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.30794/pausbed.1259311
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1208587
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/16147
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.publisherPamukkale Üniversitesi
dc.relation.ispartofPamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TRD_20250125
dc.subjectBeş Yaş Altı Çocuk Ölüm Hızı
dc.subjectSAR Probit Modeli
dc.subjectSEM Probit Modeli
dc.subjectYaklaşık Olabilirlik Tahmin Yöntemi
dc.subjectUnder-Five Mortality Rate
dc.subjectSAR Probit Model
dc.subjectSEM Probit Model
dc.subjectApproximate Likelihood Estimation Method
dc.titleTÜRKİYE’DE İLLER ARASINDA BEŞ YAŞ ALTI ÇOCUK ÖLÜM HIZININ MEKÂNSAL ETKİLEŞİMİ: MEKÂNSAL PROBİT MODELLERİ
dc.title.alternativeSPATIAL INTERACTION OF UNDER-FIVE MORTALITY RATE AMONG PROVINCES IN TURKEY: SPATIAL PROBIT MODELS
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
Nazife Zeynep Cakir_Makale.pdf
Boyut:
1.31 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
İndir

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Ekonometri Bölümü Koleksiyonu