Çardak Lagün’ü Balıkçılığının Genel Durumunun Değerlendirilmesi

Çardak lagünü ve çevresindeki balıkçılık faaliyetlerinin genel durumunun değerlendirmesi ve lagünün ticari av kompozisyonu hakkında bilgi sahibi olmak için, lagün içi ve yakın çevresinde balıkçılık faaliyetleri ger-çekleştiren balıkçılar ile Mayıs 2024 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında anket yöntemiyle araştırma gerçekleşti-rilmiştir. Ruhsatlı ve ruhsatsız 23 tekne sahibi ve 2 amatör balıkçı ile yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler so-nucunda oluşturulan anketlerde, balıkçıların sosyoekonomik yapısı ve av gücü ile lagünün ticari av kompo-zisyonu ve yönetimsel sorunlar değerlendirilmiştir. Balıkçıların sosyo-ekonomik açıdan %80’nin evli olduğu, yaşlarının ortalamasının 53,7 ± 2,3 (32 ile 81 yaş arası) olduğu, %52’sinin ortaokul mezunu olduğu, %72’sinin sosyal güvencesinin bulunduğu, tekne sahiplerinden %65’inin ek gelir için farklı işlerde çalıştığı, %70’inin 20 yıldan fazla balıkçılık tecrübesine sahip olduğu ve %74’ünün 2 çocuk sahibi olduğu belirlenmiş-tir.Av gücü değerlendirildiğinde, balıkçıların sahip oldukları teknelerin %74’ünün 6,9 m ve daha küçük boyda, %61’inin 15 hp motor gücünden düşük güçte ve %60,8’inin 20 yaşından büyük olduğu tespit edilmiş-tir. Balıkçıların %73,9’unun tayfa çalıştırmadığı, %52,2’sinin sadece uzatma ağları ile avlandığı, %47,8’inin 12 ay balıkçılık yaptığı ve %65’inin lagün dışında avlandığı belirlenmiştir. Ticari av kompozisyonu değerlen-dirildiğinde 13 farklı kemikli ve 3 farklı kıkırdaklı balık türünün lagün içerisinde bulunduğu ve yıllık ortalama kişi başı av miktarının 250 kg’dan az olduğu, en fazla yakalanan türlerin kefal türleri (Mugilidae spp.), levrek (Dicentrarchus labrax) ve lüfer (Pomatomus saltatrix) olduğu belirlenmiştir. Son 10 yılda lagün içerisindeki bolluğu azalan ve/veya tamamen yok olan türlerin durumu sorulduğunda, balıkçılar kefal türleri, kalkan (Scophthalmus maximus), uskumru (Scomber scombrus), levrek ve lüfer gibi türlerin bolluğunda ciddi azal-malar olduğunu ifade etmişlerdir. Yönetimsel sorunlar değerlendirildiğinde, lagün içi av baskısının azaltılması açısından dönem içi belirli bir aralıkta kapalı sezon uygulanmasının faydalı olacağı, balıkçılar tarafından bil-dirilmiştir. Lagünde sığlaşmanın ve bataklık alanların en büyük sorunlarından olduğu ve lagün içerisinde ya-sadışı balıkçılık faaliyetlerinin de görüldüğü bildirilmiştir. Sonuç olarak, balıkçıların beyanlarına göre aşırı av-cılık, kirlilik, sığlaşma gibi olumsuz etkenlerin Çardak Lagünü balıkçılığını olumsuz etkilediği anlaşılmaktadır. Mevcut sorunların daha iyi anlaşılabilmesi için bilimsel örneklemelere dayalı tespitlerin gerçekleştirilmesi, çö-züm önerilerinin geliştirilmesi için ise balıkçıların da paydaş olarak katılacağı kurumlar arası işbirliklerinin hayata geçirilmesi önerilmektedir.

The general status of fishing activities of fishermen within Çardak Lagoon and nearby area and information about the lagoon commercial catch composition were obtained through a survey conducted with the questi-onnaire method between May 2024 and May 2025. The socio-economic status and fishing power of fisher-men, commercial catch composition in the lagoon and administrative problems were evaluated through face-to-face interviews with 23 registered and/or non-registered fisherman and 2 recreational fisherman It was de-termined that, from a socioeconomic perspective, 80% of the fishermen are married. Their average age is 53.7 ± 2.3 (ranging from 32 to 81 years old), and 52% are middle school graduates. Furthermore, 72% have social security, 65% of boat owners work other jobs for additional income, 70% have more than 20 years of fishing experience, and 74% have two children. When evaluating the fishing capacity, it was determined that 74% of the fishermen's boats are 6.9 meters or smaller, 61% have an engine power of less than 15 hp, and 60.8% are older than 20 years. It was also found that 73.9% of the fishermen do not employ crew members, 52.2% fish exclusively with gillnets, 47.8% fish year-round, and 65% fish outside of the lagoon. When eva-luating the commercial catch composition, it was determined that 13 different species of bony fish and 3 dif-ferent species of cartilaginous fish are present within the lagoon. The average annual catch per person is less than 250 kg, with the most frequently caught species being mullet species (Mugilidae spp.), sea bass, (Dicent-rarchus labrax), and bluefish (Pomatomus saltatrix). When asked about the status of species that have decli-ned or completely disappeared from the lagoon in the last 10 years, the fishermen stated that there have been significant decreases in the abundance of species such as mullet species, turbot (Scophthalmus maximus), mackerel (Scomber scombrus), sea bass and bluefish.When the administrative problems were evaluated, fis-hermen reported that implementing a closed season for a specific period could be beneficial for reducing fis-hing pressure within the lagoon.It was reported that siltation and marshy areas are among the biggest problems in the lagoon, and illegal fishing activities have also been observed. In conclusion, based on the fishermen's statements, it's clear that negative factors like overfishing, pollution, and siltation are adversely affecting the Çardak Lagoon fishery. To better understand the existing problems, it is recommended that scientific samp-ling be conducted. Furthermore, to develop solutions, it is suggested that inter-institutional collaborations be established where fishermen can participate as stakeholders.