Diyabetik ve diyabetik olmayan kronik böbrek hastalığında CXCL12 düzeyinin değerlendirilmesi

Kronik böbrek hastalığı üç ay veya daha uzun süren böbrek yapı ve fonksiyonlarındaki bozulmalarla karakterize klinik bir tablodur. Erken tanı ve tedavi edilmediğinde hastalarda çeşitli komplikasyonlar ve ciddi mortalite oranları görülür. Diyabetik nefropati, diyabetin uzun dönem komplikasyonlarından olup kronik böbrek hastalığı progresyonundaki önemli faktörlerden biridir. Hastalık patogenezi inflamasyon ve fibrozis ile karakterizedir ve bu süreçte kemokinlerin önemli rolleri bulunur. CXCL12 kemokin ailesinin bir üyesi olup kronik böbrek hastalığı üzerinde hem renoprotektif hem de hastalık provake edici etkiler göstermektedir. Tez çalışmamızda diyabetik nefropati ile diyabet dışı nedenlerle gelişen nefropatili hasta gruplarında CXCL12 ve CXCR4 düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya 60 diyabetik nefropatili, 57 diyabetik olmayan nefropatili ile diyabet ve kronik böbrek hastalığı bulunmayan 60 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 177 gönüllü dahil edildi. Çalışma gruplarından alınan plazma örneklerinden ELISA yöntemi kullanılarak CXCL12 ve CXCR4 düzeylerinin ölçümü gerçekleştirildi. Çalışma bulgularımız kapsamında tüm gruplar arasında CXCL12 düzeylerinde anlamlı fark gözlendi (p<0.001). Diyabetik grupta eGFR'ye dayalı evreler arasında CXCL12 düzeylerinde anlamlı fark gözlenmezken (p=0.840), diyabetik olmayan nefropatili grupta hastalık evresi ilerledikçe CXCL12 seviyelerinin artma eğiliminde olduğu görüldü (p<0.001). CXCR4 düzeyleri ise diyabetik ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.016). Tüm katılımcıların dahil olduğu evreler arası değerlendirmede ise yalnızca evre 1 ve evre 3 arasında CXCR4 düzeylerinde anlamlı fark bulundu (p=0.041). Bunun yanı sıra CXCL12 ve kadın cinsiyet kronik böbrek hastalığı için bağımsız risk faktörüydü. Sonuç olarak CXCL12 düzeyinin her iki hasta grubunda da yüksek olması, bu molekülün kronik böbrek hastalığı tanı ve progresyonunda kullanılabilecek potansiyel bir biyobelirteç olduğunu ortaya koymaktadır.

Chronic kidney disease (CKD) is characterized by structural and functional abnormalities of the kidneys persisting for at least three months. Without early diagnosis and treatment, it may lead to complications and increased mortality. Diabetic nephropathy, a long-term complication of diabetes, is a key factor in CKD progression. The disease pathogenesis involves inflammation and fibrosis, with chemokines playing critical roles. CXCL12, a member of the chemokine family, exhibits both renoprotective and disease-promoting effects in CKD. This study aimed to evaluate CXCL12 and CXCR4 levels in patients with nephropathy of diabetic and non-diabetic origin. A total of 177 participants were included: 60 with diabetic nephropathy, 57 with non-diabetic nephropathy, and 60 healthy controls. Plasma CXCL12 and CXCR4 levels were measured using the ELISA method. CXCL12 levels differed significantly among all groups (p<0.001). In the diabetic group, no significant variation was observed across eGFR-based stages (p=0.840), whereas in the non-diabetic nephropathy group, CXCL12 levels tended to increase with advancing disease stage (p<0.001). CXCR4 levels showed a significant difference between diabetic and control groups (p=0.016). When analyzed by CKD stage across all participants, CXCR4 levels differed significantly only between stages 1 and 3 (p=0.041). Moreover, elevated CXCL12 levels and female sex were identified as independent risk factors for CKD. In summary, the increased CXCL12 levels in both patient groups suggest that this molecule may serve as a potential biomarker for CKD diagnosis and progression.