Buğdayda (Triticum aestivum L.) Erken Alüminyum Stresine Karşı Bakteri Uygulamalarının Etkileri

Buğday; taşınması, tarımı, saklanma ve işlenmesinin oldukça kolay olması; kışlık ve yazlık üretilebilmesi ve besin değerininyüksek olması gibi nedenlerle, dünyada ve Türkiye’de temel besin maddelerinden birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada buğdayda(Triticum aestivum L. cv Kırık) erken aluminyum stresine karşı bakteri uygulamalarının etkileri buğday çimlenmeparametreleriyle araştırılmıştır. Araştırma tesadüf parsellerinde 5 farklı alüminyum chloride konsantrsyonu (0, 7,5, 15, 22,5 ve 30mM) × 11 (farklı bakteri) faktöriyel deneme desenine göre 4 tekrarlı olarak yürütülmüştür. Sterilize edilen buğday tohumları 24saat sıvı besi yerinde geliştirilmiş farklı bakteri türleri içerisinde tohum kodlaması yapılmıştır. Ardından tohumlara alüminyumchloride (AlCl3) uygulanarak karanlık fotoperyot ortamında 20°C’de 10 gün süreyle kağıt üzerinde çimlendirilmiştir. Bu çalışmasonunda çimlenme oranı (ÇO), çimlenme hızı katsayısı (ÇHK), ortalama çimlenme zamanı (OÇZ), çimlenme gücü indeksi (ÇGİ),toplam embriyonal kök uzunluğu ve sürgün uzunluğu parametreleri ölçülmüştür. AlCl3’in konsantrasyonu artıkça tüm bakteriuygulamalarında çimlenme oranı, çimlenme hızı kat sayısı, çimlenme gücü indeksi, kök uzunluğu ve sürgün uzunluğu çok önemliderecede azalmış buna karşın ortalama çimlenme zamanı uzamıştır. Farklı bakteri uygulamalarının buğdayda alüminyum stresinekarşı verdiği tepkiler değerlendirildiğinde, Pseudomonas fluorescens bakterisi aşılamasının, diğer uygulamalara göre daha iyisonuç verdiği ve test edilen çimlenme karakterleri bakımdan alüminyumun olumsuz etkisinin azaltılmasında etkili olduğubelirlenmiştir.