Majör depresif bozukluk ve bipolar bozuklukta retina fundus damar ağının yapay zekâ destekli analizi

GİRİŞ ve AMAÇ: Retinal fundus vasküler ağı beyin mikrovasküler dolaşımıyla bağıntılıdır ve retinal vasküler anormalliklerin incelenmesi, serebral mikrovasküler ağın durumun değerlendirilmesini sağlayan kolay ve non-invaziv bir tekniktir. Bu çalışmada amaç bipolar bozukluk (BDB) ve majör depresif bozukluk (MDB) hastalarında retinal fundus damar ağının otonomik ve kantitatif yöntemlerle değerlendirilmesidir. YÖNTEM: Çalışmaya toplam 107 kişi (37 BDB, 33 MDB ve 37 kontrol) dahil edilmiştir. Katılımcılar 18-45 yaş arasında, vasküler risk faktörü olmayan kişilerden seçildi. Görüntüler Phyton ve ImageJ yazılımlarıyla işlendi. Arter ve venler için damar çapı, fraktal boyut, kıvrımlılık ve yörünge değerleri hesaplandı. İstatistik analizler SPSS yazılımıyla yapıldı. BULGULAR: Bipolar bozukluk grubunun CRAE ve CRVE değeri, MBD grubundan (p<0.05) ve kontrol grubundan (p<0.05) düşük bulunmuştur. BDB grubunda ve MDB grubunda arteriyel kıvrımlılık indeksi, kontrol grubundan yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0.01, p=0.03). BDB grubunda ve MDB grubunda, kontrol grubuna kıyasla yüksek venöz kıvrımlılık indeksi saptanmıştır (sırasıyla p<0.01; p<0.01). BDB grubunda ve MDB grubunda, kontrol grubuna kıyasla yüksek arteriyel ve venöz fraktal boyut değeri bulunmuştur (sırasıyla p<0.05; p<0.05). Gruplar arasında arteriyel (p=0.28) ve venöz yörünge değerleri (p=0.43) arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.28). SONUÇ: Çalışmamızda sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldıklarında BDB ve MDB gruplarının vasküler ağında anormallikler saptanmıştır. Mikrovasküler anormalliklerin değerlendirmesi, psikiyatrik hastalıklarda KVH risk değerlendirmesi için ve serebral korteks mikrovasküler kanlanma sorunlarının erkenden saptanmasına imkân sağlayabilir. Bu çalışmanın bulguları, BDB'de ve MDB'de retinal vasküler anormalliklerin ileri çalışmalarla değerlendirilmeleri için önemli gerekçeler sunmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Retina, Bipolar Bozukluk, Majör Depresif Bozukluk, Çap, Kıvrımlılık, Yörünge, Fraktal Boyut

INTRODUCTION: The retinal fundus vascular network is connected to the cerebral microvascular circulation and the examination of retinal vascular abnormalities is an easy and non-invasive technique to assess the status of the cerebral microvascular network. The aim of this study was to evaluate the retinal fundus vascular network in patients with bipolar disorder (BD) and major depressive disorder (MDD) using autonomic and quantitative methods. METHODS: A total of 107 people (37 BDD, 33 MDD and 37 controls) were included in the study. Participants were enroled between the ages of 18-45 years, with no vascular risk factors. Images were processed with Phyton and ImageJ software. Vascular diameter, fractal dimension, tortuosity and trajectory values were calculated for arteries and veins. Statistical analysis was performed with the SPSS software. FINDINGS: The bipolar disorder group showed lower Central Retinal Artery Equivalent (CRAE) and Central Retinal Vein Equivalent (CRVE) diameters compared to the MDD and control groups (p < 0.05). Arterial and venous tortuosity indices were significantly higher in BD and MDD groups compared to controls (p < 0.01 and p = 0.03, respectively). Fractal dimension values for both arterial and venous vessels were elevated in BD and MDD groups compared to controls (p < 0.05). However, there were no significant differences in arterial (p = 0.28) or venous (p = 0.43) trajectory values between the groups. CONCLUSIONS: In this study, abnormalities were found in the vascular network of the BD and MDD groups compared to healthy controls. The assessment of microvascular abnormalities may allow early detection of cerebral cortex microvascular blood supply problems and for CVD risk assessment in psychiatric disorders. The findings of this study provide important rationale for further evaluation of retinal vascular abnormalities in BDD and MDD KEY WORDS: Retina, Bipolar Disorder, Major Depressive Disorder, Diameter, Tortuosity, Trajectory, Fractal Dimension