Bütüncül ve Önleyici Bir Çevre Yönetimi Yaklaşımı Olarak Temiz Üretim Yaklaşımı ve Türkiye'de Uygulanması

Sanayi Devrimi ve ortaya çıkardığı yaşam biçimlerindeki değişmeye ek olaraközellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında büyük bir hız kazanan teknolojik ve sınai ge- lişmeler, ekolojik değerlerin tahrip edilmesi sonucunu doğurmuştur. Ekolojik de- ğerlerin tahrip edilmesinin önlenmesine yönelik olarak iki yaklaşım ortaya çıkmış- tır. İsimleri ve içerikleri zaman içinde farklılaşan bu yaklaşımlardan birincisi Kirli- lik Kontrolü Yaklaşımı , ikincisi Temiz Üretim Yaklaşımı dır. Kirlilik kontrolü yak- laşımı kirlilik ortaya çıktıktan sonra yapılan uygulamaları içerirken, temiz üretimyaklaşımı ürünün geliştirilmesi ve üretilmesi sürecinde kirleticilerin azaltılmasınayönelik bütünsel tedbirleri kapsamaktadır. Temiz üretim yaklaşımı çevresel faydayanında ekonomik getiriler sağlayan bir üretim stratejisidir. Temiz üretim yaklaşı- mı hammadde ve enerjiyi daha az kullanmayı, yeniden kullanım ve geri dönüşü- mü arttırmayı, daha az atık oluşturmayı, tehlikeli atık miktarını azaltmayı amaç- lamaktadır. 1980 li yıllardan bugüne kadar AB de desteklenen çalışmalar, 1989yılından bu yana UNEP aracılığıyla yaygınlaştırılmaktadır. Türkiyede ise temizüretim yaklaşımına yönelik ilk çalışmalar 1999da TÜBİTAK ve TTGV tarafındangeliştirilmiştir. Temiz üretime yönelik çalışmalar hızla artmaktadır. 10.KalkınmaPlanı hedefleri arasında da yer alan temiz üretim yaklaşımı, sanayiye yönelik uy- gulamalarda teşviklerle yaygınlaştırılmaya çalışılmaktadır.