Türkiye'de temsilcileri geri çağırmanın belediyeler düzeyinde uygulanabilirliği: Çanakkale ili örneği

Demokrasi, 20. yüzyıldan itibaren devletler tarafından kabul gören bir yönetim biçimidir. Demokrasilerde seçilmişler, demokratik usullerle halk tarafından seçilmeye devam ettikleri müddetçe yönetimde kalmaktadırlar. Seçimler genelde dört ya da beş yılda bir tekrarlanmakta, seçimlerin neticesinde ulusal ve yerel temsilciler belirlenmektedir. Ülkede uygulanan demokrasinin doğrudan, yarı doğrudan ya da temsili demokrasi olması bakımından seçilmişlerin görevde kalmalarına ilişkin farklı yöntemler uygulanabilmektedir. Yarı doğrudan demokrasinin uygulandığı yerlerde, demokrasi araçlarından olan "geri çağırma hakkı" bu yöntemlerden biridir. Geri çağırma yerelde halkın aracısız yönetime katılabildiği bir yarı doğrudan demokrasi uygulamasıdır. Geri çağırma, halkın yerelde seçtikleri yöneticileri, performansından memnun kalmadıklarında, görev süresinin dolmasını beklemeksizin görevden almalarına imkân tanıyan, demokratik bir denetim mekanizmasıdır. Bu bağlamda, geri çağırma mekanizmasının Türkiye'de belediyeler düzeyinde uygulanabilirliğine dair belediye başkanları ve seçmenlerin görüşlerinin Çanakkale ili örneğinde ortaya konulmuştur. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden örnek olay araştırması şeklinde tasarlanmış, veriler, yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bu kapsamda Çanakkale ilinde 9 belediye başkanı ve 50 seçmen ile görüşülmüştür. Veriler içerik analizi tekniğiyle, Maxqda Pro 2020 Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç kısmında katılımcıların genel kabulünün geri çağırma hakkında oldukça demokratik ve gerekli bir uygulama olduğu fakat uygulanması için Türkiye ölçeğinde demokrasi bilincinin gelişmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların geri çağırmayı amacına uygun şekilde kullanmak istedikleri saptanmıştır.

Democracy is a form of government that has been accepted by states since the 20th century. In democracies, elected officials remain in power as long as they continue to be elected by the people through democratic procedures. Elections are usually being held every four or five years, with national and local representatives being determined. In terms of whether the democracy practiced in the country is direct, semi-direct or representative democracy, different methods can be applied for the elected ones to stay in office. Where semi-direct democracy is practiced, the "recall", which is one of the tools of democracy, is one of these methods. Recall is a semi-direct democracy practice in which local people can participate in the administration without intermediaries. The recall is a democratic control mechanism that allows the public to dismiss locally elected administrators when they are not satisfied with their performance, without waiting for the expiry of their term of office. In this context, the opinions of mayors and voters on the applicability of the recall mechanism at the municipal level in Turkey are presented in the example of Çanakkale province. The study was designed as a case study, one of the qualitative research designs, and the data were collected by face-to-face interview method. Within this scope, 9 mayors and 50 voters were interviewed in Çanakkale. The data were analyzed with content analysis technique, using the Maxqda Pro 2020 Program. In the conclusion part, it was concluded that the general acceptance of the participants is a very democratic and necessary practice about recall, but that democracy awareness should be developed at the scale of Turkey for its implementation. In addition, it was determined that the participants wanted to use the recall in accordance with its purpose.