Bir Eski Anadolu Türkçesi Yazmasındaki Grekçe ve Diğer Dillerden Alıntı Bazı Sözcükler Üzerine Bir İnceleme

Akdeniz coğrafyasındaki diller birbirlerinden birçok sözcük almıştır. Orta Asya’dan gelen Türkler, İslam medeniyetinin bir parçası olduktan ve Anadolu’yu fethettikten sonra burada çeşitli devletler kurmuşlar; birçok ödünç sözcük içeren telif ya da anonim çok sayıda eser kaleme almışlardır. Bir tıp yazması incelenirken de bu türden birçok alıntı sözcükle karşılaşıldı. Bu sözcükler önemli sözlüklerde araştırıldığında biri bir başkasındaki tanımla çelişen, kafa karıştıran ve bu çelişkileri de Türk sözlükçülüğündeki kimi eksikliklerden kaynaklanan tanım ve etimolojilere rastlandı. Bunun üzerine, yabancı ansiklopediler, makaler gibi çeşitli başka kaynaklara bakıldığında limon, biber gibi sözcüklerin Türkçenin büyük sözlüklerinde anlatılanlardan farklı etimolojilere sahip olduğu; yazmada yer alan, ancak bu büyük sözlüklerde rastlanmayan baghanos, kostundus gibi sözcükler bulunduğu saptandı. Bu durum sonucunda, -açıklamaları zaten İngilizce olan bir sözlük hariç- sözlüklerdeki maddeler İngilizceye çevrilerek Türkçenin büyük sözlüklerindeki tanım ve etimolojilerin bu sözlükler arasında karşılaştırılması ve yabancı sözlükler, çeşitli makaleler gibi başka kaynaklara da başvurularak doğru etimolojinin tespit edilmeye çalışılmasına karar verildi. Bu süreç boyunca Türk sözlükçülüğünde eksik kalmış tarafları gün yüzüne çıkarmak ve sözcüklerin tarihî ve modern anlamları karşılaştırılarak bir tür model önermek amaçlandı. Sözlüklerdeki kusurların sözlüklerin madde başlarında kaynak dil ve aracı dilin her ikisinin de belirtilerek aşılabileceği ileri sürüldü. Ayrıca, alıntı sözcüklere rastlanan elyazması ve bu sözcüklerin araştırıldığı sözlükler kısaca tanıtıldı, alıntı sözcüklerin hem Arap hem de Grek alfabesindeki şekilleri de verildi. Sözcüklerin etimolojileri ve anlamlarına dair ulaşılan sonuçlar yapılandırılmış özette maddeler halinde ifade edildi.