Son Dönem Çağatay Türkçesinde “-AdUrGAn” Yapısının Mahiyeti ve İşlevleri

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorEker, Ümit
dc.date.accessioned2025-01-27T20:01:07Z
dc.date.available2025-01-27T20:01:07Z
dc.date.issued2019
dc.departmentÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.description.abstractÇağatay Türkçesinde genel olarak hareket ismi veya geçici sıfat yapma görevindekullanılan “-GAn” eki, müstakil kullanımının yanında son dönem ÇağatayTürkçesinde zaman zaman “-AdUrGAn” şeklinde de görülebilmektedir. Yapı buşekliyle eklendiği fiilde geniş / şimdiki zamanda fiilin bir müddet sürdüğünü ortayakoyar. Ekin genişleyerek “-AdUrGAn” şeklini almasında “-GAn” ekindeki işlevçeşitlenmeleri nedeniyle geniş zaman anlamının zayıflamasının önemli etkisi vardır.Yapıda, geniş / şimdiki zamanda fiilin bir müddet devam ettiği veya hâlen devametmekte olduğu anlamını ortaya koymak için “-GAn” ekinin önüne “-AdUr” yapısıgetirilmiş ve süreç içinde bu üç unsur kalıplaşmıştır. İlk kez klasik öncesi,yoğunluklu olarak da klasik sonrası devir Çağatay Türkçesi döneminde kullanılanyapı, yalnız başına ve geniş zamana bağlı bir hareket gösteren geçici bir isim olarakkullanılabildiği gibi iyelik, çokluk ve isim çekimi eklerini de alabilmekte, yüklemolarak da kullanılabilmektedir. “-AdUrGAn” yapısının yerini Çağatay Türkçesininardılı Özbek Türkçesinde “-(ä)yåtgän” ve “-(ä)digän” / “-(y)digän” / “-(ä)dirgän”biçimleri almıştır.
dc.identifier.endpage1687
dc.identifier.issn2147-1185
dc.identifier.issue3
dc.identifier.startpage1666
dc.identifier.trdizinid333137
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/333137
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/19941
dc.identifier.volume8
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofİnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TRD_20250125
dc.subjectTarih
dc.subjectDil ve Dil Bilim
dc.subjectEdebi Teori ve Eleştiri
dc.titleSon Dönem Çağatay Türkçesinde “-AdUrGAn” Yapısının Mahiyeti ve İşlevleri
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu