Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksi ve Petrol fiyatları Arasındaki İlişki: Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi Türkiye Örneği (2010:01-2023:10)

Arap - İsrail Savaşı olarak gündemde yerini alan ve küresel bazda ekonomik ve siyasi etkilerinin fazlasıyla hissedildiği Arap-İsrail Savaşı olarak gündemde yerini alan ve küresel bazda ekonomik ve siyasi etkilerinin fazlasıyla hissedildiği 1973 Petrol Krizi'nin ardından petrole bağımlı olan Türkiye’de, krizin etkilerine ilişkin analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerin yanı sıra olası bir başka petrol krizinin sonuçları da literatürde araştırılmak üzere ele alınmıştır. Bu çalışma, 2010:01-2023:10 yılları arasında Türkiye'de petrol fiyatlarındaki artışın yurt dışı üretici fiyat endeksini nasıl ve ne yönde etkilediğini analiz etmektedir. İnceleme gerçekleştirilirken yurtdışı üretici fiyat endeksini meydana getiren unsurlar olan ara malı, dayanıklı-dayanıksız tüketim malları, enerji ve sermaye malı fiyatlarındaki değişiklik ile petrol fiyatları arasındaki nedensellik ilişkisi test edilerek sonuçlar değerlendirilmiştir.Çalışmada yapısal kırılmaları dikkate alan ve yeni nesil analiz yöntemleri arasında yer alan Kesirli Frekanslı Fourier ADF birim kök testi uygulanmıştır.Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı ve yönünü inceleyen Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılmıştır.Çalışma sonucunda; petrol fiyatlarından yurtdışı üretici fiyat endeksi belirleyicilerine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin var olduğu tespit edilmiş ve sonuç bölümünde önerilerde bulunulmuştur. Bu bağlamda herhangi bir çalışmanın bulunmaması ve hem verilerin hem de kullanılan testlerin güncel olması, çalışmanın literatüre katkı sağlayacağını düşündürmektedir.