Erken Dönem İslam Toplumunda Bir Cilt Hastalığı Olarak Humra (??????): Hz. Peygamber Dönemi Hastalık Öyküleri

dc.contributor.authorYıldırım, Büşra
dc.contributor.authorÖztürk, Levent
dc.date.accessioned2026-02-03T11:50:25Z
dc.date.available2026-02-03T11:50:25Z
dc.date.issued2025
dc.departmentÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
dc.description.abstractAmaç: Humra, erken dönem İslâm toplumunda kayıtlara geçmiş olan bir cilt hastalığıdır. Humrayla ilgili olarak Hz. Muhammed dönemine işaret eden dört hastalık öyküsü tespit edilmiştir. Bu hastalık öyküleri bağlamında humranın ele alınan dönemde mahiyetinin ne olduğu, nasıl algılandığı ve nasıl tedavi edildiği bu çalışmanın temel amacıdır. Yöntem: Çalışmanın ana amacını teşkil eden Hz. Muhammed dönemindeki hastalık öykülerinin sunulduğu kayıtlar, dönemin sosyo-kültürel hayatı hakkında bilgi ihtiva eden hadis kitaplarından tespit edilmiştir. Hadis kitaplarında yer alan ilgili rivayetler, orijinal metinleri ve Türkçe çevirileriyle bulgular kısmında sunulup, ardından tartışılmıştır. Bulgular: Hz. Muhammed dönemiyle ilgili olarak humra hastalığına dair dört farklı öykü saptanmıştır. Bu öykülere konu olan hastalar, sahâbeden Es‘ad b. Zürâre, Zeynep bint Muâviye, Abdullah b. Ömer ve muhadramûndan Abdullah b. Ukeym olmak üzere yetişkin kişilerdir. Zeynep ve Abdullah b. Ömer’deki humranın, yüz ve bacak bölgelerinde belirdiği söylenir. Ayrıca, Es‘ad b. Zürâre’nin humra sebebiyle ağrı çektiği belirtilir. Son olarak, Zeynep ve zikri geçen iki Abdullah’ın tedavisinde rukye söz konusu edilirken, Es‘ad b. Zürâre’ye dağlama uygulanması önemli bulgular arasındandır. Tartışma- Sonuç: Humra hastalığıyla ilgili Arap dili sözlüklerinde yer alan tanımlar, klasik İslâm tıbbı kaynaklarındaki malumat ve hastalığın muhtemel karşılığı olan erizipel hastalığı hakkında verilen bilgiler, Hz. Muhammed dönemindeki humra öykülerinde dile getirilen hastalığın ciltte belirdiği yerler ve belirtilerine dair ifadelerle örtüşmektedir. Humranın bulaşıcı ve öldürücü bir hastalık olup olmadığı tartışmaya açılmıştır. Ayrıca, humra için uygulanan tedavi yöntemleri ele alınan dönem çerçevesinde değerlendirilmiştir.
dc.identifier.doi10.31020/mutftd.1580679
dc.identifier.endpage507
dc.identifier.issn1309-761X
dc.identifier.issn1309-8004
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage496
dc.identifier.trdizinid1329323
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.31020/mutftd.1580679
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1329323
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12428/34101
dc.identifier.volume15
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofMersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20260130
dc.subjectErizipel
dc.subjectHumra
dc.subjectYılancık
dc.subjectCilt Hastalığı
dc.subjectHz. Muhammed Dönemi
dc.titleErken Dönem İslam Toplumunda Bir Cilt Hastalığı Olarak Humra (??????): Hz. Peygamber Dönemi Hastalık Öyküleri
dc.typeArticle

Dosyalar