DEYİMLERE GÖRE BOŞNAKÇA VE TÜRKÇE HAYVAN ALGISI

Deyimler ve atasözleri yabancılara Türkçe öğretiminde özellikle B1 seviyesinden itibarenönemli yer tutmaktadır. Soyut düşünmeyi gerektiren üst düzey beceri kazanımlarında deyimve atasözlerinin payı büyüktür. Deyimler bir milletin düşünme sisteminin, duygularının vedünyaya bakış açısının en somut göstergesidir. Deyimlere yüklenen anlamlar toplumlarındünyayı anlamlandırış şeklini de göstermektedir. Bu çalışmada Boşnakça ve Türkçedeyimlerde hayvan algısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Özellikle hayvan adının geçtiğideyimlerde çok fazla benzerlik tespit edilmiştir. Bazı hayvanlara yüklenen özelliklerbenzerken bazı hayvanlara zıt anlamlar yüklenmiştir. Boşnakçada at, eşek veya boğayaolumsuz anlamlar da yüklenmiştir. Türkçede eşeğe olumsuz anlam yüklenmesine rağmen atayüklenen olumsuz anlam bulunmamaktadır. Bu da atın Türk toplumundaki öneminigöstermektedir. Fare, hindi, horoz, papağan, panter, salyangoz gibi hayvanlar Boşnakçadeyimlerde yer alırken Türkçe deyimlerde yer almamaktadır. Çalışmada öncelikle Boşnakçadeyimler sözlüğü taranmış, hayvan adının geçtiği deyimler tespit edilmiş, daha sonra buhayvan isimleri Türkçe deyimler sözlüğünde aranmıştır. Bu çalışmanın Boşnaklara Türkçeöğretiminde yararlı olacağı düşünülmektedir. Nitel araştırma olan bu çalışmada dokümananalizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler Şakir Bayhan tarafındanhazırlanan Boşnakça ve Ömer Asım Aksoy tarafından hazırlanan Türkçe deyimlersözlüğünden elde edilmiştir.