İbn Arabi'nin epistemolojisinde akıl ve keşf

İbn Arabî, doğuda ve batıda fikirleri en fazla tartışılan, hakkında birçok eser yazılan sûfi-filozoftur. Özellikle son yıllarda düşüncelerinin yeniden ilgi odağı haline gelmesinin nedeni olarak; yaklaşık iki yüzyıldır sadece akılcılığı ve deneyciliği kendisine epistemolojik temel olarak benimseyen modern insanın bunalıma sürüklenmesi ve bu bunalımdan kurtulmak için yeniden varoluşunu anlamlandırma çabası içerisine girmesi gösterilebilir. Bu ruhsal sorunlar yumağı içerisinde bunalan modern insanın mistisizme, dolayısıyla da, İbn Arabî gibi sûfilerin düşüncelerine yönelmesi tesadüfî değildir. Endülüs'te başlayıp Şam'da sona eren hayatı boyunca irili ufaklı yüzlerce eser kaleme alan İbn Arabî, İslam dünyasının yetiştirdiği önemli bir düşünür ve sûfidir. İbn Arabî insan merkezli bir düşünceyi temsil etmektedir. İnsanın ontolojik yapısına dayalı bir epistemoloji kurduğunu belirtmeliyiz. Kelamcılar ve filozoflar eşyayı kategoriler ve sınıflarına ayırabilmek için akla dayanırken, İbn Arabî keşfin akıldan daha üstün bir bilgi aracı olduğunu düşünmektedir; ama aynı zamanda o, aklın vazgeçilmez bir denetim ve denge sağladığını, eğer o olmazsa, keşfe dayalı bilginin ilahi ve şeytani etkileri arasında bir ayrım yapmanın imkânsız olacağı konusunda ısrar etmektedir. Anahtar Kelimeler: İbn Arabî, Akıl, Keşf, Sûfizm, Din, Felsefe

Ibn Arabî is one of the most known and outstanding Sûfi philosopher. He is among those about whom many books and articles had been written; and whose thoughts are subject to dispute both in East and West. It can be asserted that Ibn Arabî and his thought has recently become the center of interest as a result of the modern man's struggle to grasp and find the meaning of his existence once again to get rid of depression in terms of comprehending the inadequacy of rationalism and empricism as epistemological bases for roughly two centuries. It should not be a surprise that modern man, feeling overwhelmed and depressed with spiritual and moral problems, tends towards mysticism and thoughts of Sûfi's such as Ibn Arabî. Ibn Arabî throughout his life, starting in al-Andalus and ending in Damascus, wrote many books and works of various sizes. He is an important thinker and sûfi raised by the Islamic World. Ibn Arabî represented an anthropocentric ideas. He formed an epistemology based on onthological structure of man. Ibn Arabî had thought that Kashf is higher than reason as a tool for knowing. With this approach he is departing from Moslem theologians and philosophers who appeal to reason on account of classifying the existing things. However Ibn Arabî, at the same time, has insisted on the function of reason in ensuring irreplaceable control and balance, since otherwise, in the absence of reason, it will be impossible to distinguish between divine and evil effects of knowledge based on Kashf. Key Words: Key Words: Ibn Arabî, Reason, Kashf, Sûfism, Religion, Philosophy