Ayastefanos Antlaşması’nın Gölgesinde ABD Eski Başkanı Grant’ın Türkiye Ziyareti

Osmanlı-ABD diplomatik ilişkileri 18. yüzyılın sonlarından itibaren başlamış ve ABD’nin doğu sorununa taraf olmaktan uzak durduğu 19. yüzyılın son çeyreğine kadar, nispeten samimi bir çizgide devam etmiştir. Bu süre içerisinde ticaret ve misyonerlik faaliyetlerinin belirleyici unsur olduğu Osmanlı-ABD ilişkilerinde, ön plana çıkan hususlardan biri de ABD’nin, Osmanlı Devleti ile Avrupa devletleri arasındaki sorunlarda İstanbul’dan yana tavır takınmasının ya da en azından tarafsız kalmasının sağlanmaya çalışılmasıdır. Bu açıdan bakıldığında Osmanlı Devleti özellikle Tanzimat sonrası artan ticari ve siyasi ilişkilerin gelişmesine hizmet edecek tüm argümanları kullanmaya azami gayret göstermiştir. Bunun en somut göstergelerinden birisi de, 1869-1877 yılları arasında ABD Başkanlığı yapan Ulysses Simpson Grant’ın, 1-6 Mart 1878 tarihleri arasında İstanbul’a gelmesidir. O tarihlerde Ayastefanos Antlaşması’nı imzalayan ve tarihinin en zor günlerinden birini yaşayan Osmanlı Devleti, başta Sultan Abdülhamid olmak üzere eski ABD Başkanı Grant’ı büyük bir diplomatik nezaketle ağırlamıştır. Bu ziyaret her ne kadar iki ülke arasındaki ilişkilerin seyrini değiştirici bir rol oynamamış olsa da, büyük devlet geleneğinin ve diplomatik nezaket usullerinin her şartta sürdürülebildiğini göstermesi açısından tarih sayfalarına önemli bir not düşülmesine vesile olmuştur.