Gastronomik kimlik çerçevesinde Gelibolu'nun mutfak kültürüne ait değerlerin belirlenmesine yönelik bir araştırma

Araştırmanın amacı, Çanakkale'nin Gelibolu İlçesinin mutfak kültürüne ait değerlerin kayıt altına alınarak gastronomik kimliğinin açığa çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın örneklemini oluşturan Gelibolu'da doğmuş ve hala yaşamakta olan, 40 yaş üzeri 41 kişi ile yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz, sözcük sıklık analizi, kelime bulutu ve içerik analizi yöntemlerine başvurulmuştur. Araştırmanın bulguları, 3 başlık altında incelenmiştir. Gelibolu'nun gastronomik kimliğini oluşturan kültürel etmenler incelendiğinde tarih, etnik çeşitlilik, kabiliyetler, gelenekler ve değerlerin ön plana çıktığı görülmektedir. Çevresel etmenlere bakıldığında ise coğrafya, iklim, yerli ürünler ve yeni ürünlerin yöreye uyarlanmasının etkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Gelibolu'nun gastronomik kimliğinde öne çıkan ürünlerde, sardalye, tuzlu balık konserveciliği, peynir helvası ve tavuklu mantının öne çıktığı görülmektedir. Gelibolu'nun gastronomik kimliğinin sürdürülebilirliğin önündeki engellerin, gençlerin belde ve köylerden göç etmeye başlaması, hazır gıda sistemlerinin yaygınlığı, denizlerdeki balık miktarının düşmesi ve sofra adabının giderek azalması olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gastronomik Kimlik, Gelibolu, Gelibolu Mutfağı, Mutfak Kültürü

The aim of the research is to reveal the gastronomic identity of Çanakkale's Gelibolu District by recording the values of its culinary culture. For this purpose, face-to-face semi-structured interviews were conducted with 41 people over the age of 40 who were born and still living in Gallipoli, who constitute the sample of the research. Descriptive analysis, word frequency analysis, word cloud and content analysis methods were used to analyze the data obtained. The findings of the research were examined under 3 headings. When the cultural factors that make up Gallipoli's gastronomic identity are examined, it is seen that history, ethnic diversity, abilities, traditions and values come to the fore. When environmental factors are examined, it has been found that geography, climate, local products and adaptation of new products to the region are effective. Among the products that stand out in the gastronomic identity of Gallipoli, sardines, salted fish canned food, cheese halva and chicken ravioli stand out. The obstacles to the sustainability of Gallipoli's gastronomic identity have been identified as the migration of young people from towns and villages, the prevalence of ready-made food systems, the decrease in the amount of fish in the seas and the gradual decline in table manners.