Doğu Akdeniz’de Paylaşım Rekabeti: Türkiye-Yunanistan Gerginliği ve Avrupa Birliği’nin Tutumu

Doğu Akdeniz’de keşfedilen hidrokarbon rezervleri, yapılan ikili deniz yetki alanları sınırlandırma antlaşmaları ve kıyıdaş devletlerin yanı sıra bölge dışı ve küresel aktörlerin artan ilgisi bölgede çok boyutlu çıkar çatışmalarına sebep olmaktadır. Doğu Akdeniz’de çatışmalı konular ve alanlar kıyıdaş aktörler nezdinde bir krize dönüşürken, bölgede tarih boyu süregelen güç ve hakimiyet mücadelesine günümüzde bir de farklı aktörlerin paylaşım rekabeti eklenmektedir. Avrupa Birliği bölgeye farklı boyutlarda ilgi duymaktadır. Bir taraftan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Kıbrıs’ın tek egemen temsilcisi sıfatıyla üyelik statüsüne sahip oluşu Doğu Akdeniz’i Avrupa Birliği’nin doğal sınırlarına dönüştürmüş durumdadır. Diğer taraftan, Birliğin enerjide dışa bağımlı yapısı, bölgede mevcut siyasi istikrarsızlık, düzensiz göç ve sınır güvenliği endişeleri, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyelik süreci, Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünden kaynaklı çatışma alanları ve Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin gerginleşen seyri gibi faktörler Avrupa Birliği’nin bölgeye ilgisini canlı tutmaktadır. Bu çalışmada bu faktörlerden Türkiye-Yunanistan gerginliği kapsamında bir değerlendirme yapılmakta ve Avrupa Birliği’nin Doğu Akdeniz stratejisi incelenmektedir. Avrupa Birliği’nin Doğu Akdeniz yaklaşımının üyelerin egemenlik hakları ve dayanışması retoriği ile çıkarlarının örtüşmesi üzerinden şekillendiği iddia edilmektedir. Türkiye’nin bölgede mevcut faaliyetlerini frenleme çabasına dönüşen bu tutum, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerini de doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda, Avrupa Birliği Liderler Zirvesi kararlarından yola çıkılarak Avrupa Birliği’nin Doğu Akdeniz’deki rolü ve etkinliği sorgulanmaktadır.