ANADOLU’DA YAZILMIŞ İLK DÖNEM TIP YAZMALARINDA RENK ADLARI VE KULLANIM ALANLARI

Doğanın ve yaşamın bir parçası olan renkler, kültürel açıdan da toplumların yaşamındaönemli bir yere sahiptirler. Soyut ve somut anlamda çeşitli kullanım alanına sahip olanrenkler tarih boyunca insanların duygu, düşünce ve ihtiyaçlarının ifadesinde aktif bir roloynamışlardır. Bu çalışmada da renkler, etkin bir şekilde yer aldıkları alanlardan biri olantıp/sağlık sahasındaki kullanımları açısından ele alınmıştır. Bu bağlamda Anadolu sahası ilkdönem tıp yazmalarından olan Ahmedî’nin Tervîhü’l-Ervâh, Hekim Bereket’in Tuhfe-i Mübârizîve İshâk Bin Murâd’ın Edviye-i Müfrede adlı eserleri taranarak bu eserlerde yer alan renkadları incelenmiştir. Modern bilim ve teknolojinin olanaklarıyla her geçen gün daha ileri birseviyeye ulaşan günümüz tıbbıyla karşılaştırıldığında 13-14. yy. tıbbında, kişilerin vücudundameydana gelen çeşitli değişikliklerin gözlemlenip yorumlanması kuşkusuz çeşitli sağlıksorunlarının teşhis ve tedavisinde çok önemli ipuçları vermekteydi. Gözlemlenen bu olgularınniteliklerini ortaya çıkarma konusunda başta gelen unsurlardan olan renklerden, eski dönemtıbbında somut bir şekilde yararlanıldığı görülmüştür. İncelenen eserlerde renk adlarının,sadece sağlık sorununun teşhisinde değil önerilen ilaç ve karışımlarda çeşitli bitki, yiyecek,içecek vb. adlarda da kullanıldığı görülmüştür. Çalışma kapsamında ilgili eserlerdeki renkadları, kullanım alanlarına göre farklı başlıklar altında değerlendirilmiş ve renk adlarınınAnadolu sahası ilk dönem tıp yazmalarındaki kullanımı incelenmiştir.