Dijital bankacılık ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği

Dijital bankacılık hizmetlerinin yaygınlaşması, ekonomik ve finansal sistemlerde önemli değişikliklere yol açmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'deki dijital bankacılığın ekonomik büyümeyle olan ilişkisi, 2013:1-2023:4 dönemi arasındaki ekonomik büyüme ve dijital bankacılık ile ilgili çeşitli değişkenler dikkate alınarak incelenmiştir. Bu değişkenler, Türkiye İstatistik Kurumu'nun sağladığı Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla verileri ile Türkiye Bankalar Birliği ve Bankalararası Kart Merkezi tarafından sağlanan dijital bankacılık verilerini kapsamaktadır. Çalışmanın hipotezi dijital bankacılığın ekonomik büyüme üzerinde olumlu etkisinin olduğu yönündedir. Öncelikle modeldeki değişkenlerin durağanlık analizleri ADF ve PP birim kök testleri ile yapılmıştır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi bulmak için Johansen eşbütünleşme testi ve Engle-Granger ve Philips-Ouliaris eşbütünleşme testleri yapılmıştır. Son olarak uzun dönem katsayı tahmincileri olan FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleri kullanılmıştır. Uygulanan testler sonucunda tespit edilen bulgular, dijital bankacılığın ekonomik büyüme ile uzun dönemli bir korelâsyona sahip olduğunu göstermektedir. Dijital bankacılık verileri ile ekonomik büyüme arasında bazı değişkenler açısından istatistikî olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki, bazı değişkenler için ise anlamlı negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Dijital bankacılık müşteri sayıları ve toplam POS sayısı tüm tahmincilerde istatistikî olarak anlamsızdır.

The spread of digital banking services leads to significant changes in economic and financial systems. Within the scope of this study, the relationship between digital banking and economic growth in Turkey was examined by taking into account various variables related to economic growth and digital banking between the period 2013:1-2023:4. These variables include Gross Domestic Product data provided by the Turkish Statistical Institute and digital banking data provided by the Banks Association of Turkey and the Interbank Card Center. The hypothesis of the study is that digital banking has a positive effect on economic growth. First of all, stationarity analyzes of the variables in the model were made with ADF and PP unit root tests. To find the long-term relationship between the variables, Johansen cointegration test and Engle-Granger and Philips-Ouliaris cointegration tests were performed. Finally, long-term coefficient estimators FMOLS, DOLS and CCR methods were used. The findings determined as a result of the applied tests show that digital banking has a long-term correlation with economic growth. A statistically significant and positive relationship was determined between digital banking data and economic growth for some variables, and a significant negative relationship for some variables. Digital banking customer numbers and total POS numbers are statistically insignificant in all estimators.