Özofagus varisini belirlemede noninvaziv yöntemlerin değerlendirilmesi

ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulanmış karaciğer sirozu hastalarında, biyokimyasal belirteçler aracılığıyla özofagus varislerinin noninvaziv yöntemlerle öngörülebilirliğini değerlendirmektir. Böylece klinik pratikte gereksiz endoskopik girişimlerin önlenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: 1 Ocak 2017- 30 Ekim 2024 arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji poliklinikleri ile Acil servise başvuran 302 siroz hastasının verileri incelenmiştir. Hastane sistemi kullanılarak demografik bilgiler, laboratuvar değerleri, görüntüleme sonuçları ve klinik notlar kayıt altına alınmıştır. API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS ve PC/SD indekslerinin özofageal varis varlığına göre ayırt edici gücünü belirlemek amacıyla retrospektif bir analiz gerçekleştirilmiştir. Temel hedef, bu skorlamaların varis var veya yok grupları arasında anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek olup; buna ek olarak, hastaların demografik özellikleri, biyokimyasal parametreleri ve HDL düzeyi ile varis varlığı arasındaki ilişkiler de analiz edilmiştir. Ayrıca, skorlamalar arası ilişki düzeylerini değerlendirmek üzere korelasyon analizleri uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS Statistics 27.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızdaki 302 karaciğer sirozu hastası etiyolojik olarak değerlendirildiğinde; kriptojenik %37,1, viral %26,2, alkol %18,5, kardiyak %4,3, diğer %13,9 olarak saptanmıştır. 182 (%60,3) hastada varis mevcutken, 120 (%39,7) hastada varis tespit edilmemiştir. API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS ve PC/SD indeksleri ile varis varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki kurulmuştur (p<0,05). Varisi olan hastalarda API, AAR, GUCI, CDS, LOK, FIB-4, King's ve ALBI indeksleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (p<0,05). AAR indeksi ile PC/SD indeksi arasında anlamlı ilişki kurulamamıştır (p>0,05). PC/SD indeksi ise AAR indeksi dışındaki indekslerle istatistiksel olarak negatif yönde korelasyon kurmuştur (p<0,05). İndekslerin ROC analizine göre ayırt gücü zayıf düzeyde saptanmıştır. PC/SD skorunun cut off değeri 893,85 olarak alındığında AUC 0,689 duyarlılık %65,9 özgüllük %64,2 saptanmış olup AUC değeri ve özgüllüğü en yüksek saptanan indeks olmuştur. King's skorunun cut off değeri 8,84 olarak alındığında AUC 0,633 duyarlılığı %93,4 özgüllüğü %31,7 olarak saptanmış olup duyarlılığı en yüksek indeks olarak bulunmuştur. Sonuç: API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS ve PC/SD indeksleri siroz hastalarında özofagus varisi tespitinde kullanılabilir. Karaciğer sirozu teşhisi konulan hastalarda özofagus varisi varlığının olasılığını yansıtması ve ileri merkeze sevk açısından yol gösterici olabilirler. Çalışmamız prospektif, çok merkezli çalışmalarla desteklenmelidir.

ABSTRACT Objective: The objective of this study is to evaluate the predictive value of biochemical markers in the noninvasive detection of esophageal varices among patients with liver cirrhosis who have undergone upper gastrointestinal endoscopy. The ultimate aim is to minimize unnecessary endoscopic interventions in clinical practice by identifying high-risk patients through noninvasive means.. Method: Between January 1, 2017 and October 30, 2024, the medical records of 302 patients with liver cirrhosis who presented to the Internal Medicine, Gastroenterology outpatient clinics, and Emergency Department of Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital were retrospectively reviewed. Demographic data, laboratory results, imaging findings, and clinical notes were retrieved from the hospital information system. A retrospective analysis was conducted to evaluate the discriminative ability of the API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS, and PC/SD indices in relation to the presence of esophageal varices. The primary objective was to determine whether these scoring systems exhibited statistically significant differences between patients with and without varices. In addition, associations between the presence of varices and patients' demographic characteristics, biochemical parameters, and HDL levels were analyzed. Correlation analyses were also performed to assess the relationships between the various scoring indices. All data were analyzed using IBM SPSS Statistics version 27.0. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: In our study, the etiological evaluation of 302 patients with liver cirrhosis revealed that 37.1% were cryptogenic, 26.2% viral, 18.5% alcoholic, 4.3% cardiac, and 13.9% due to other causes. Esophageal varices were present in 182 patients (60.3%), while 120 patients (39.7%) had no detectable varices. A statistically significant association was found between the presence of varices and the noninvasive fibrosis indices API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS, and PC/SD (p <0.05). Among patients with varices, statistically significant positive correlations were observed between the presence of varices and the API, AAR, GUCI, CDS, LOK, FIB-4, King's, and ALBI indices (p <0.05). No significant correlation was found between the AAR and PC/SD indices (p> 0.05). However, the PC/SD index showed a statistically significant negative correlation with all indices except AAR (p <0.05). According to the ROC analysis, the discriminative performance of the indices was found to be low. When the PC/SD score was evaluated using a cut-off value of 893.85, it yielded an AUC of 0.689, a sensitivity of 65.9%, and a specificity of 64.2%, representing the highest AUC and specificity among all indices. The King's score, with a cut-off value of 8.84, showed an AUC of 0.633, a sensitivity of 93.4%, and a specificity of 31.7%, making it the index with the highest sensitivity. Conclusion: The API, APRI, FIB-4, GUCI, AAR, KING, ALBI, LOK, CDS, and PC/SD indices may serve as useful tools for the detection of esophageal varices in patients with liver cirrhosis. These indices can help estimate the likelihood of variceal presence in cirrhotic patients and may provide guidance regarding referral to tertiary care centers. The findings of this study should be validated through prospective, multicenter research.