Doğu Akdeniz’de Enerji Eksenli İttifak Girişimleri ve Türkiye

Doğu Akdeniz, geçmişten günümüze Doğu-Batı etkileşiminin en önemli kesişme duraklarından biridir. Son yirmi yılda bu bölge, siyasi ve ekonomik nedenlerle enerji kaynakları ve deniz yetki alanları üzerinden rekabet ve gerilimlerin merkezi haline geldi. Hidrokarbon kaynakların miktarı, kademeli keşiflerle önemli ölçüde arttı. Bu durum, bölgedeki siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda iş birliği, rekabet ve kutuplaşmaları yoğunlaştırdı. Bölgenin mevcut problemlerine ilave olarak gelişen enerji odaklı tartışma ve gruplaşmalar, yeni çatışma eksenlerinin oluşmasını hızlandırdı. Doğu Akdeniz’e kıyısı olan devletler arasında 2003 yılından bu yana ikili antlaşmalarla deniz yetki alanları belirlenmektedir. Buna ilave olarak, enerji iş birlikleri sağlanmakta ve hidrokarbon rezerv arayışları sürmektedir. Doğu Akdeniz’deki rezervlerin potansiyel büyüklüğü, küresel enerji aktörlerinin ilgisini bölgeye yöneltirken, artan enerji iş birlikleri zaman zaman hak ve yetki anlaşmazlıklarına yol açmaktadır. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin fiili durum yaratarak deniz yetki anlaşmaları ile münhasır ekonomik bölgelerde ruhsatlandırma faaliyetlerine girişmiştir. Bu durum, Türkiye ve Kıbrıs Türklerinin egemenlik hakları için gerçek bir tehdit oluşturmaktadır. Türkiye, uluslararası hukuktan doğan hak ve menfaatlerini korumak için stratejiler geliştirmekte ve bu konuda meşru girişimleri sürdürmektedir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Yunanistan başta olmak üzere diğer bazı üye devletler tekil yahut Avrupa Birliği üzerinden Türkiye’ye yönelik çok yönlü karşılık vermektedirler. Son on yıl içinde Türkiye’nin İsrail ve Mısır ile siyasi ilişkilerinin bozulması nedeniyle, Doğu Akdeniz bölgesinde oluşturulmaya çalışılan yeni bölgesel enerji ittifak girişimlerinin dışında bırakılmak istenmektedir.