Lavanta (Lavandula spp.) bitkisi distilasyon atıklarının mısır bitkisi gelişim özellikleri ve besin elementi içeriklerine etkisi

Bu çalışmada; son yıllarda ülkemizde ekim alanları giderek artan lavanta (Lavandula spp.) bitkisi distilasyon atıklarının (LDA) sap, saman, kompost ve biyokömürleştirilmiş halleri serada saksı topraklarına uygulanmıştır. Uygulamaların yetiştirilen mısır bitkisi gelişim özelliklerine (bitki boyu, bitki çapı, yaprak sayısı, gövde kuru ağırlığı, gövde yaş ağırlığı, gövde kuru madde oranı, kök kuru ağırlığı, kök yaş ağırlığı, kök kuru madde oranı, kök/gövde oranı), yaprakların makro-mikro besin (azot (N), fosfor (P), potasyum (K), sodyum (Na), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), demir (Fe), bakır (Cu), çinko (Zn), mangan (Mn)] içeriklerine, silajlık bitki verimlerine ve yaprakların protein içeriklerine etkileri araştırılmıştır. LDA uygulamalarının topraklarda alınabilir makro-mikro (P, K, Na, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn) element içerikleri ve bazı toprak biyolojik-biyokimyasal özellikleri [mezofil aerobik mikroorganizma sayıları (MOS), katalaz ve üreaz enzim aktiviteleri, amonyum (NH4), nitrat (NO3)] analizleri yapılmış, elde edilen sonuçlar kontrol grubuyla karşılaştırılarak istatistiksel değerlendirmeler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; LDA mısır bitkisi gelişim özelliklerinden yaprak sayıları ve kök kuru madde oranları dışındaki özelliklerde önemli farklara neden olmuştur (p<0.05). Uygulamaların etkisiyle mısırın silajlık verimi ile yaprakların N, protein, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn ve Mn içeriklerindeki değişimler önemli olurken; P ve Na içeriklerindeki değişimler önemsiz olmuştur (p<0.05). LDA uygulamalarının etkisiyle topraklarda MOS, katalaz enzim aktivitesi, alınabilir Ca ve Fe değişimleri önemsiz olmuş; üreaz enzim aktivitesi, NH4 ve NO3 ile alınabilir P, K, Mg, Na, Cu, Zn, Mn değişimleri önemli olmuştur (p<0.05). İncelenen toprak ve bitki özelliklerindeki önemli değişimler; farklı işlemler uygulanmış LDA'nın içerdikleri kalıntı alleopatik veya diğer bileşenlerin etkisine dayandırılabilir. Bu çalışmanın tarla denemesiyle desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Lavandula, Distilasyon Atığı, Mısır, Katalaz, Üreaz, Bitki Besin Maddesi

In this study; In recent years, lavender (Lavandula spp.) plant distillation wastes (LDW), whose cultivation areas have been increasing in our country, have been applied to the potted soil in the greenhouse. Growth characteristics of corn plants grown (plant height, plant diameter, number of leaves, stem dry weight, stem fresh weight, stem dry matter ratio, root dry weight, root fresh weight, root dry matter ratio, root/stem ratio) of the applications, macro-micronutrients of leaves [nitrogen (N), phosphorus (P), potassium (K), sodium (Na), calcium (Ca), magnesium (Mg), iron (Fe), copper (Cu), zinc (Zn) ), manganese (Mn)] contents, silage plant yields and protein contents of leaves were investigated. The macro-micro (P, K, Na, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn) element contents and some soil biological-biochemical properties [mesophyll aerobic microorganism numbers (AMN), catalase and urease enzyme activities, ammonium (NH4), nitrate (NO3)] analyzes were made, the results obtained were compared with the control group and statistical evaluations were made. According to the results obtained; LDW caused significant differences in maize plant growth characteristics except leaf numbers and root dry matter ratios (p<0.05). While the changes in the silage yield of maize and the N, protein, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn and Mn contents of the leaves are important with the effect of the applications; The changes in P and Na contents were insignificant (p<0.05). With the effect of LDW applications, the changes in AMN, catalase enzyme activity, receivable Ca and Fe were insignificant; Changes in urease enzyme activity, NH4 and NO3 with ingestible P, K, Mg, Na, Cu, Zn, Mn were significant (p<0.05). Significant changes in the investigated soil and plant characteristics; may be attributable to the effect of residual alleopathic or other components contained in LDW that has been treated differently. This study should be supported by field trials. Keywords: Lavender, Distillation Wastes, Maize, Catalase, Urease, Plant Nutrient