Kalkolitik Gülpınar Sosyal Yapısında Süreklilik ve Değişim

Kuzeybatı Anadolu kıyılarında yer alan Gülpınar’ın MÖ 6. binyıl sonu ve 5. binyıl yerleşmesinde yürü tülen arkeolojik kazılar, yerleşmenin kullanımı boyunca sosyal yapı ve mekânsal kullanımındaki sürek lilik ve değişimin incelenmesi için bir fırsat sunmaktadır. Gülpınar’ın Erken Kalkolitik (evre II) ve Orta Kalkolitik (evre III) dönemlere tarihlendirilen kültür katlarında saptanan bulgular, yerleşim düzenlemesi ve mimarinin MÖ 5. binyılın ortalarına kadar benzer şekilde devam etmiş olduğunu ortaya koymuştur. Yaklaşık 800 yıl boyunca çoğu zaman eski temeller kullanılarak devam eden bu davranış biçimi, aynı zamanda buradaki yerleşik topluluğun sosyal yapısının mekânsal referanslara dayalı olarak sürdürmesi nin de önemli bir yansıması olmalıdır. Bununla birlikte yaklaşık MÖ 4500’e doğru yerleşim düzenlemesi, mimari ve mekân kullanımına ilişkin önemli değişiklikler başlamıştır. Elde edilen bulgular, bu aşamadan itibaren sosyo-mekansal açıdan büyük oranda değişen bir topluluk yapısına işaret etmektedir.

Archaeological excavations conducted at the late 6th and 5th millennia BC site of Gülpınar in coastal northwestern Anatolia present an opportunity tom examine the patterns of continuity and change in the so cial structure and the spatial use of the settlement. The excavated data from Gülpınar’s Early Chalcolithic (Phase II) and Middle Chalcolithic (Phase III) occupations reveal that settlement organization and ar chitecture continued in a similar manner until the mid-5th millennium BC. This behavioral pattern, which continued for about 800 years, often using old foundations, must also be an important reflection of the inhabitants’ preservation of the social structure based on spatial references. However, by around 4500 BC, there had been significant changes in settlement organization, architecture, and spatial use. From this point on, the excavation data suggest a socio- spatial change in community structure.