Ortaokul öğrencilerinde algılanan iletişim yaklaşımı ile fiziksel aktiviteye olumlu tutum arasında beden okuryazarlığı ve fiziksel aktiviteden keyif almanın aracı rolü

Bu araştırmada; Çanakkale merkez ortaokullarında öğrenim gören 705 öğrencinin algılamış olduğu beden eğitimi ve spor öğretmeni iletişim yaklaşımının, fiziksel aktiviteye yönelik olumlu tutum üzerindeki etkilerini belirlemek ve bu ilişkide beden okuryazarlığı ve fiziksel aktiviteden keyif almanın aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Veriler Jasp istatistik programına aktarıldıktan sonra ortalama, standart sapma, çarpıklık, basıklık, pearson korelasyon ve aracı analizler araştırma bulgularının elde edilmesinde kullanılmıştır. Bulgular, pozitif yaklaşım ile fiziksel aktiviteye olumlu tutum, fiziksel aktiviteden keyif alma ve beden okuryazarlığı arasında anlamlı pozitif ilişki bulunduğunu göstermektedir. Buna karşın, negatif yaklaşım ile fiziksel aktiviteye olumlu tutum, fiziksel aktiviteden keyif alma ve beden okuryazarlığı arasında anlamlı negatif ilişki bulunduğunu göstermektedir. Çalışmada, pozitif yaklaşımın fiziksel aktiviteye olumlu tutumunu hem doğrudan β = 0.108, p = 0.010) hem de dolaylı olarak, fiziksel aktiviteden keyif alma (β = 0.116, p < .001) ve beden okuryazarlığı (β = 0.129, p < .001) aracılığıyla ortaya çıkmaktadır. Negatif yaklaşımın fiziksel aktiviteye olumlu tutumu dolaylı olarak, fiziksel aktiviteden keyif alma (β = -0.041, p = 0.029) aracılığıyla negatif bir etki saptanırken, beden okuryazarlığı aracılığıyla anlamlı bir etki gözlemlenmemiştir. Model, fiziksel aktiviteye olumlu tutumu %48.6, fiziksel aktiviteden keyif almayı %7.2 ve beden okuryazarlığını %7.3 varyans oranında açıklamaktadır. Sonuçlar, öğrencilerin algılamış olduğu beden eğitimi ve spor öğretmeni olumlu ve negatif yaklaşımın fiziksel aktiviteye yönelik tutumları güçlendirmede ve zayıflatmada kritik bir rol oynadığını göstermektedir. İletişim yaklaşımının doğrudan etkilerinin yanı sıra, fiziksel aktiviteden keyif alma ve beden okuryazarlığı aracılığıyla dolaylı etki yaratarak öğrencilerin genel motivasyon ve katılım düzeyleri üzerinde belirgin sonuçlar ortaya koymaktadır.

This study aimed to examine the effects of perceived communication skills of physical education and sports teachers on positive attitudes toward physical activity among 705 middle school students in central Çanakkale. It also explored the mediating roles of enjoyment of physical activity and physical literacy in this relationship. After transferring the data to the JASP statistical software, descriptive analyses (mean, standard deviation, skewness, kurtosis), Pearson correlation, and mediation analyses were conducted. Findings showed significant positive relationships between positive communication skills and students' attitudes toward physical activity, enjoyment, and physical literacy. Conversely, negative communication skills were negatively associated with all three variables. Positive communication predicted attitudes both directly (β = 0.108, p = .010) and indirectly through enjoyment (β = 0.116, p < .001) and physical literacy (β = 0.129, p < .001). Negative communication had a significant indirect negative effect via enjoyment (β = -0.041, p = .029), while no significant mediation was found through physical literacy. The model explained 48.6% of the variance in physical activity attitudes, 7.2% in enjoyment, and 7.3% in physical literacy. These results demonstrate the explanatory role of teacher communication in student engagement with physical activity. In conclusion, students' perceptions of teachers' positive and negative communication play a key role in shaping their attitudes toward physical activity. Beyond direct effects, enjoyment and physical literacy act as mediators, highlighting the importance of communication quality in promoting student motivation and participation.