Tıp fakültesi öğrencilerinin postüral bozukluklar hakkında bilgi ve farkındalık düzeylerinin araştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: Postür, iskelet öğelerinin, vücudun destek yapılarını zedeleme ve deformasyondan koruyacak şekilde en uygun pozisyonda dengeli bir biçimde dizilişidir. İdeal postür için ligament ve kasların dengede olması önemlidir. Bozuk postürdeki denge bozukluğu, yorgunluğa, iskelette asimetriye ve nosiseptif uyarılarla ağrıya yol açar. Anormal postürü korumak için kaslar aşırı gerilirler. Zamanla spazm ve ağrı ortaya çıkar. Tüketim toplumlarında çocuklar açısından mevcut eğitim sistemi, yetişkinler açısından masabaşı pozisyonda çalışmada artış ya da ergonomi göz ardı edilerek yapılan işlere bağlı olarak boyun, sırt, bel ağrılarında artış görülmektedir. Bu tez çalışmasında, hazırladığımız anketi kullanarak tıp fakültesi öğrencileri arasında postüral farkındalık seviyesini ve bilgi düzeylerini ölçmeyi hedefledik. Dönem 5'te alınan postür bozuklukları ve omurga deformiteleri dersi nedeniyle Dönem 5 ve Dönem 6 öğrencilerinin postür bozuklukları konusunda bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının daha iyi olmasını öngördük. Yaptığımız anketle öncesinde bireylerin omurga sağlığını göz önünde bulundurarak hareket edip etmediklerini saptamayı hedefledik. Bunun sonucunda, bu kişilerin günlük aktiviteleri, çalışma ve istirahat ortamlarında omurga sağlığını göz önünde bulundurarak hareket etmelerine yönelik farkındalıklarında artışa öncülük etmiş olmayı amaçladık. YÖNTEM: Çalışmaya ÇOMÜ Tıp Fakültesi'nde tıp eğitimi gören ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 18 yaş ve üzeri 520 tıp fakültesi öğrencisi dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve yazılı onam veren olgular anket eşliğinde değerlendirildi. Hastaların demografik bilgileri kaydedildi. Dahil etme kriterlerini karşılayan her bir olguya postür ile ilgili bilgi düzeyi ölçümü ve farkındalık anketi dolduruldu. Anket formu totalde 3 bölümden oluşmaktaydı. Birinci bölüm çoktan seçmeli olarak bilgi düzeyi belirleme ile ilgili toplam 6 adet sorudan oluşmaktaydı. İkinci bölümde yine bilgi düzeyine yönelik "EVET", "HAYIR", "BİLGİM YOK", şıklarının yer aldığı 7 adet soru bulunmaktaydı. Son bölüm ise farkındalık düzeyini belirleme ile ilgili 5 şıklı "Hiç Katılmıyorum", "Biraz Katılıyorum", "Kararsızım", "Çoğunlukla Katılıyorum", "Her zaman Katılıyorum" cevaplarını içeren 20 adet sorudan oluşmaktaydı. BULGULAR: Çalışmaya 236 erkek ve 284 kadın olmak üzere toplam 520 olgu dahil edildi. Öğrencilerin %66,3 ü fiziksel tıp ve rehabilitasyon stajı henüz görmemiş (klinik öncesi dönem) olup, %33,7'si fiziksel tıp ve rehabilitasyon stajını alıp postür bozuklukları ve omurga deformiteleri dersini aldı (klinik dönem). Yapılan anket çalışması 3 bölümden oluşmaktaydı. İlk 6 çoktan seçmeli soruya verilen doğru yanıtlar kıyaslandığında klinik öncesi dönem ve postür bozuklukları ve omurga deformiteleri dersini alan klinik dönem arasında anlamlı fark saptandı (p <0,01). Sonraki 3 seçenekten oluşan 7 adet farkındalık düzeyi sorusuna geçildiğinde yine tüm sorularda klinik öncesi dönem ve klinik dönem arasında anlamlı fark saptandı (p<0,01). 5 seçenekli 20 adet soruya verilen yanıtlara bakıldığında 18. farkındalık düzeyi sorusu hariç kalan hepsine verilen tüm yanıtlarda klinik öncesi dönem ve klinik dönem arasında anlamlı fark saptandı (p<0,01). Çoktan seçmeli 6. soruda geçen spor yapma sıklığı ile farkındalık düzeyi soruları arasındaki ilişkiyi incelediğimizde farkındalık sorusu 15'e yanıtlarla spor yapma sıklığı arasında düzenli spor yapan kişilerin farkındalık düzeylerinin daha yüksek olduğuna dair anlamlı fark saptandı (p<0,01). Yine farkındalık sorusu 23 ile spor yapma sıklığı arasındaki ilişkiye bakıldığında düzenli spor yapanlarda farkındalık düzeyinin daha yüksek olduğuna yönelik anlamlı fark saptandı (p<0,01). SONUÇ: Bu çalışmada tıp öğrencilerinin postür konusundaki bilgi düzeyleri ve farkındalık seviyeleri incelenmiştir. Çalışmamızda öğrencilerin bilgi ve farkındalık sorularına verilen yanıtlarına bakıldığında ders alan klinik dönem öğrencilerinin hem bilgi hem de farkındalık düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca spor yapma sıklığı ile farkındalık seviyesinin incelenmesi sonucu yine düzenli spor yapan kişilerin postüral farkındalık seviyelerinin yapmayanlara göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Buna göre düzenli spor yapan kişilerin hem iş ortamında çalışırken kendi postürlerinin daha bilincinde oldukları hem de ev ortamında dinlenirken omurga sağlığını düşünerek hareket ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar daha geniş populasyonla yapılan anketlerle desteklenmelidir. ANAHTAR KELİMELER: Eğitim, farkındalık, postür, spor

INTRODUCTION: Posture is the alignment of skeletal components in the most optimal and balanced position to protect the supporting structures of the body from damage and deformity. For ideal posture, it is essential that ligaments and muscles remain in balance. Postural imbalance may lead to fatigue, skeletal asymmetry, and pain through nociceptive stimuli. In order to maintain abnormal posture, muscles are excessively strained, which over time results in spasm and pain. In modern consumer societies, the current education system for children and the increasing prevalence of sedentary desk-based work among adults, as well as jobs performed without considering ergonomics, contribute to a rise in neck, back, and low back pain. In this study, we aimed to evaluate the level of knowledge and postural awareness among medical students by using a structured questionnaire. Based on the fact that students are provided with a lecture on postural disorders and spinal deformities, we hypothesized that these students would demonstrate a higher level of knowledge and awareness compared with other students. In addition, we aimed to assess whether students consider spinal health in their daily activities and to promote increased awareness of postural health in both study and rest environments. METHODS: This study included 520 volunteer medical students and above from ÇOMÜ Faculty of Medicine. Participants who agreed to attend to the study and provided written informed consent were assessed via a survey. Demographic data were recorded. All participants meeting inclusion criteria completed the knowledge and awareness questionnaire on posture. The questionnaire consisted of three sections. The first section included six multiple-choice questions designed to assess the participants' level of knowledge. The second section contained seven knowledge-related questions with the response options "Yes," "No," or "No knowledge." The third section comprised twenty questions evaluating awareness, each rated on a five-point Likert scale: "Strongly Disagree," "Somewhat Agree," "Undecided," "Mostly Agree," and "Always Agree." RESULTS: A total of 520 students participated in the study, including 236 males (45.4%) and 284 females (54.6%). Of the participants, 66.3% were preclinical students who had not yet received a clinical rotation in physical medicine and rehabilitation, whereas 33.7% were clinical students who had completed the course on postüral disorders and spinal deformities. When responses to the six multiple-choice questions were analyzed, a statistically significant difference was observed between preclinical and clinical students (p<0.01). Similarly, all seven "Yes/No/No knowledge" questions demonstrated significant differences between the two groups (p<0.01). For the 20 awareness questions using the Likert scale, all but the 18th item revealed statistically significant differences between preclinical and clinical groups (p<0.01). Furthermore, analysis of the relationship between exercise frequency and awareness questions revealed that responses to awareness items 15 and 23 were significantly higher among students who exercised regularly (p<0.01). CONCLUSION: This study examined the relationship between the knowledge and awareness levels of medical students. In our study, based on the students' responses to the knowledge and awareness questions, it was found that clinical students who took the course had higher levels of both knowledge and awareness. Furthermore, an examination of exercise frequency and awareness levels revealed that those who exercise regularly had higher levels of postural awareness than those who did not. This suggests that those who exercise regularly are more aware of their posture both at work and when relaxing at home, they are more mindful of their spine health. The results should be supported by surveys conducted with a larger population. KEYWORDS: Awareness, education, posture, exercise