Humanitarian Intervention, Responsible to Protect and Cyprus Peace Operation

Historically, there are many definitions as from religion to notion which define with helping by universal norms on Notion of humanitarian intevention. Also, there are different perceptions to humanitarian intervention which it is hard to define only one definition. A group thinks that humanitarian intervention damage to international peace and security which because of violating state sovereignty. So, they are against humanitarian intervention. Other group thinks that human life is more important than state sovereignty and they thinks that there are necessities for humanitarian intervention in some situations. In 2001 International Intervention and State Sovereignty Comission published Responsibility to Protect Report and they strive to clarify to notion of humanitarian intervention. Cyprus Question is a issue which continue from WWII to today. This issue was tried to be resolved with the Republic of Cyprus, which was established with the 1959 London-Zurich Agreements, but it could not continue as a state it lived due to the problems that emerged before and after this agreement and also with these evets such as the killing of many Turkish Cypriots and forcing them to migrate until 20 July 1974 emerged. With the coup attempt carried out under the leadership of Nikos Sampson on July 15,1974, the violation of the treaties that registered the existence of the Republic of Cyprus in terms of international law on the island was revealed, and with the peace operation organized by the Turkish Armed Forces on the island on July 20, 1974, the bloodshed on the island was stopped. Although the Repsonsiblity to Protect Report was created after the intervention of the Republic of Turkey, it does not mean that the report cannot be applied to it. The queistion that I will try to answer in this article will be whether the intervention of the Republic of Turkey meets the six criteria for military intervention created by the Responsiblity to Protect Report

İnsani müdahale kavramı, haklı savaş doktrininin teolojik köklerinden, insan hakları gibi evrensel normlara uzanan bir tarihsel seyir izlemiştir. Günümüzde kavram, sosyal bilim alanlarındaki tüm kavramlar gibi, tek bir tanıma indirgenemeyen tartışmalı bir yapıya sahiptir. Kimi yazarlar, insani müdahalenin devletin egemenliğine zarar verdiğini ve uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürdüğü görüşündedir. Kimileri ise insan hayatının devlet egemenliğinden daha öncelikli olduğu görüşünden hareketle insani müdahalenin kimi durumlarda gerekli olduğunu iddia etmektedir. 2001 yılında “Uluslararası Müdahale ve Devlet Egemenliği Komisyonu”, “Koruma Sorumluluğu” isimli bir raporla insani müdahale tartışmalarına yeni bir boyut ekleyerek, insani müdahale kavramı yerine koruma sorumluluğu kavramını önermiştir. Buna göre kendi halkını insanlık vicdanını kanatan kimi insancıl krizlerden koruyamayan, korumayan veya bizzat krizin sorumlusu olan devletlere yönelik gerçekleştirilecek askeri müdahalenin uluslararası toplumun koruma sorumluluğunu oluşturacaktır. Kıbrıs sorunu II. Dünya Savaşı’ndan günümüze kadar gelmiş ve sürmekte olan bir meseledir. Bu mesele 1959 Londra-Zürih Antlaşmaları ile kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti ile çözülmeye çalışılmış fakat başarıya ulaşılamamıştır. 20 Temmuz 1974’e kadar çok sayıda Kıbrıs Türk’ünün öldürülmesi, göçe zorlanması gibi olaylar ortaya çıkmış ve bu olaylar Türkiye’yi Kıbrıs’a yönelik bir askeri müdahale gerçekleştirmeye yönlendirmiştir. 15 Temmuz 1974’te Nikos Sampson önderliğinde gerçekleştirilen darbe girişimi ile Kıbrıs Cumhuriyeti’nin uluslararası hukuk açısından varlığını tescilleyen antlaşmaların ihlali ortaya çıkmış ve bu doğrultuda 20 Temmuz 1974’te Türk Silahlı Kuvvetleri Kıbrıs Barış Harekâtı ile duruma müdahil olmuştur. Bu çalışmada cevaplandırılmaya çalışılan temel soru Türkiye Cumhuriyeti’nin gerçekleştirmiş olduğu askeri müdahalenin, Koruma Sorumluluğu raporunun insancıl askeri müdahale için getirmiş olduğu altı kriteri karşılayıp karşılamadığıdır. Çalışmanın temel argümanı Kıbrıs Barış Harekâtı’nın koruma sorumluluğu kriterleri çerçevesinde bir insani müdahale olarak değerlendirilebileceğidir.