DETERMINANTS OF CONSUMER CONFIDENCE INDEX: THE CASE OF TÜRKİYE

In order for economic policies to be successful, it is important for market actors to trust the policy implementer and the market. Since policies will not be reciprocated in markets where trust is not established, the policy implementer must first establish trust in the market. In this context, the study aims to determine which factors the consumer is sensitive to in terms of trusting the market. As a result of the literature review, it was decided to analyze the relationship between the consumer confidence index and the monthly percentage change in CPI, unemployment rate, real exchange rate and consumer loans interest rate. In the study, Turkey's monthly data for the period January 2014 - April 2024 was used and the autoregressive distributed lag (ARDL) model was preferred for analysis. As a result of the analysis, an inverse relationship was observed between the consumer confidence index and the monthly change rate in CPI and unemployment rate in the long term. In the short term, it has been determined that all variables except unemployment are determinants of the consumer confidence index and the most important determinants are the real exchange rate and the monthly change in CPI. In line with the results obtained, it is suggested that the policy implementer should establish consumer confidence in both institutions and the market by focusing on policies that will ensure price stability in both the short and long term, before implementing policies that directly interfere with the exchange rate

Ekonomi politikalarının başarıya ulaşması için piyasadaki aktörlerin politika uygulayıcıya ve piyasaya güven duyması önemlidir. Güvenin sağlanmadığı piyasalarda politikalar, piyasada karşılık görmeyeceğinden politika uygulayıcı öncelikle piyasada güveni tesis etmelidir. Bu kapsamda çalışma, tüketicinin piyasaya güven duyması konusunda hangi faktörlere karşı hassas olduğunu tespit etmeyi amaçlamaktadır. Yapılan literatür taraması neticesinde tüketici güven endeksi ile TÜFE’deki aylık yüzde değişim oranı, işsizlik oranı, reel döviz kuru ve tüketici kredileri faiz oranı arasındaki ilişkinin analiz edilmesine karar verilmiştir. Çalışmada Ocak 2014 – Nisan 2024 dönemi Türkiye’nin aylık verileri kullanılmış ve analiz için otoregresif dağıtılmış gecikme (ARDL) modeli tercih edilmiştir. Yapılan analiz neticesinde uzun dönemde tüketici güven endeksi ile TÜFE’deki aylık değişim oranı ve işsizlik oranı arasında ters yönlü ilişki gözlemlenmiştir. Kısa dönemde ise işsizlik dışında tüm değişkenlerin, tüketici güven endeksinin belirleyicisi olduğu ve en önemli belirleyicilerin ise reel döviz kuru ve TÜFE’deki aylık değişim olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda politika uygulayıcısının doğrudan döviz kuruna müdahale eden politikalar uygulamadan önce hem kısa hem uzun dönemde fiyat istikrarını sağlayacak politikalara yönelerek tüketicinin hem kurumlara hem de piyasaya güvenini tesis etmesini önerilmiştir.