İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin mesleki memnuniyetlerinin tespiti

Bu çalışma, iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin karşılaştığı zorlukları ve bu zorlukların mesleki memnuniyete etkilerini incelemek amacıyla keşfedici sıralı karma yöntem tasarımını benimsemiştir. Nitel aşamada, 206 iş sağlığı ve güvenliği profesyonelinden açık uçlu sorularla toplanan veriler tematik analize tabi tutulmuş ve dört ana tema belirlenmiştir: Mesleki Gelişim Beklentileri, İş Ortamında Dayanışma, Mesleki Faaliyetlerden Tatmin ve İş Süreçlerinde Sorunlar. Bu temalar ışığında geliştirilen 20 maddeli "İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerine Özgü Mesleki Memnuniyet Ölçeği", Türkiye genelinde 3102 katılımcıya uygulanmıştır. Ölçek, DeVellis (2017) metodolojisi doğrultusunda oluşturulmuş olup yüksek güvenilirlik (Cronbach α = 0.904) ve geçerlilik (KMO = 0.886) göstermiş, faktör analizleri sonucunda alt boyutların toplam varyans açıklama oranı %60,498 olarak tespit edilmiştir. Nicel analizde yapılan çoklu regresyon, mesleki memnuniyeti en fazla Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi bünyesinde çalışma (β=-0.187), sertifika sınıfı, işyeri tehlike düzeyi, eğitim seviyesi ve bölgenin etkilediğini ortaya koymuştur (p<0.005). Bu bulgular, Türkiye'deki İş Sağlığı ve Güvenliği sisteminin mevcut yapısında köklü değişikliklere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinin ticari odaklı yapıdan uzaklaşması, iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sertifikasyon süreçlerinin revize edilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.

This study adopted an explanatory sequential mixed-methods design to examine challenges faced by occupational health and safety professionals and their impact on occupational satisfaction. In the qualitative phase, data collected through open-ended questions from 206 occupational health and safety professionals were subjected to thematic analysis, identifying four core themes: Professional Development Expectations, Workplace Solidarity, Satisfaction from Professional Activities, and Operational Challenges. Based on these themes, the 20-item "Specific Professional Satisfaction Scale for Occupational Health and Safety Professionals" was developed and administered to 3,102 participants across Turkey. The scale, constructed in accordance with DeVellis' (2017) methodology, demonstrated high reliability (Cronbach's α = 0.904) and validity (KMO = 0.886), with factor analyses revealing that sub-dimensions explained 60.498% of total variance. Multiple regression analysis established that occupational satisfaction was most significantly predicted by employment in Joint Health and Safety Units (β = -0.187), certification classification, workplace hazard level, education level, and geographical region (p < 0.005). These findings necessitate fundamental restructuring of Turkey's Occupational Health and Safety framework. Joint Health and Safety Units must transition from profit-centric structures; OHS professionals' certification processes require revision.