Yazar "Talayhan, Osman" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim
    Öğe
    Eleştirel pedagoji bağlamında Foucault'nun iktidar anlayışı
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2025) Talayhan, Osman; Ergen, Gürkan
    Bu araştırmanın amacı eğitim-iktidar ilişkilerini Foucault ve eleştirel pedagoji perspektifinden tahlil etmektir. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Eleştirel pedagoji, eğitimin bir iktidar aygıtı olarak kullanılmasına, bilginin, bilmenin metalaştırılmasına eğitimin ezenlerin, iktidar sahiplerinin çıkarları için insanları şekillendirdiği bir aygıt olmasına karşı çıkmıştır. Eleştirel pedagoji mevcut eğitim sisteminin öğrencilerin üzerinde kurduğu hiyerarşik ilişkiyi, tahakkümü yıkmaya ve eğitimin bir özgürleşme süreci olması gerektiğini dile getirmiştir. Modern anlamda eğitimin ortaya çıkışı ulus devletlerin oluşma süreciyle paraleldir. Yeni oluşturulacak devletin ideolojisini, doktrinlerini insanlara dayatmanın en etkili yolu da eğitimdir. Bundan dolayı eğitim, iktidarların her zaman toplumu dönüştürmek için araç olarak gördüğü, tamamen kendi yönetmek istediği ve toplumu şekillendireceği bir aygıt olarak görülmüştür. Eğitim aracılığıyla insanlara belli düşünce ve düşünce kalıplarını dikte etmek, insanların neyi nasıl düşüneceğine dair sınırlar koymak, iktidarlar için modern eğitim tarihinde vazgeçilmez bir fırsat olmuştur. Eğitimin tüm paydaşlarını en çok etkileyen kurumlardan biri olan iktidar, eğitim ile olan ilişkisi açısından incelenmesi gereken bir olgudur. Eğitime dair tüm bileşen ve paydaşları belirleyen, eğitimin felsefesini, müfredatını ve işleyişini belirleyen iktidarlar eğitimi kendi çıkarlarına hizmet edecek şekilde tasarlamaktadır. Bu araştırmanın çıkış noktası da bilgi ve iktidar denince ilk akla gelen filozoflardan biri olan Foucault'nun iktidar anlayışı ile dayatmacı, tahakkümcü eğitim sistemine karşı ortaya çıkan, eğitimin toplum ve insan yararına hizmet etmesi gerektiğini savunan eleştirel pedagoji açısından eğitim ve iktidar ilişkisini analiz etmek, iktidarlar ve eğitim arasındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin eğitim sürecine ve eğitim paydaşlarına dair etkilerini ortaya koymaktır.