Yazar "Gedik, Furkan" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 3 / 3
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Evaluation of climatic comfort indices in the nature-based tourism destinations of Turkey(Edward Elgar Publishing Ltd., 2024) Sariş, Faize; Şeremet, Mehmet; Gedik, FurkanÖğe Konya Kapalı Havzası'nda yeraltı suyunun değişimi ve kuraklık analizi(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2021) Gedik, Furkan; Sarış, FaizeBu çalışmada Konya Kapalı Havzası'nda yağış, akım ve yeraltı suyu verileri kullanılarak 1960-2019 dönemi için meteorolojik-hidrolojik kuraklık analizi yapıldı ve kuraklık üzerindeki doğal ve antrepojenik unsurların rolü tartışıldı. Konya Kapalı Havzası yüzey suyu sınırlı ve yeraltı suyu kullanımının öne çıktığı bir havza olup, 1990'lı yıllardan sonra sayısı hızla artan kuyuların %78,2'si Konya-Çumra, Aksaray-Karapınar, Ereğli-Bor ve Karaman-Ayrancı alt havzasında bulunur. Kuraklık analizleri için kısa ve uzun süreli veri setleri oluşturuldu ve Standardize Yağış, Akım Kuraklık ve Standardize Yeraltı Suyu Seviye indisleri ile analiz edildi. Meteorolojik ve yeraltı suyu kuraklığında kuraklığın şiddetli olduğu dönemler kış ve ilkbahar mevsimi ile 12, 24 ve 36 aylık dönemler; akım kuraklığında ise kış ve ilkbahar mevsimi ile 6, 9 ve 12 aylık kuraklıklardır. Meteorolojik kuraklıkta Niğde, Ereğli, Aksaray, Beyşehir ve Konya Havalimanı istasyonları; akım kuraklığında Cihanbeyli-Kulu ve Beyşehir; yeraltı suyu kuraklığında ise Beyşehir, Altınekin ve Konya-Çumra alt havzaları şiddetli ve aşırı kuraklık oranlarının en yüksek olduğu bölgelerdir. Meteorolojik kuraklık 1973-1974, 1982-1984, 1988-1990, 2000-2002 ve 2012-2014 yıllarında onar yıllık aralıkla tekrarlanma eğilimindedir. Akım ve yeraltı suyu kuraklığının ise 1990'lı ve 2000'li yıllardan itibaren şiddetini arttırarak yaygınlaştığı belirlendi. Havzadaki su seviyesinin yılda ortalama 56,8 cm düştüğü tespit edildi. Konya Kapalı Havzasında son 50 yılda, doğal bitki örtüsü ve su kütlelerinin alanında azalma, tarım arazisi ve kentsel alanlarda genişleme, 1990'lı yıllardan sonra belgeli kuyulara verilen yıllık yeraltı suyu tahsis miktarındaki ciddi artış gibi süreçler havzadaki kuraklıkta antrepojenik unsurların etkisinin önemini göstermektedir. Su kaynakları üzerindeki baskıları azaltarak, hem ekosistem sağlığı hem de su talebini karşılamak için sürdürülebilir su yönetim stratejisinin benimsenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Konya Kapalı Havzası, Yeraltı Suyu, Kuraklık, Su Azlığı, SürdürülebilirlikÖğe Konya Kapalı Havzası’nda Meteorolojik Kuraklık Analizi(İstanbul University Press, 2021) Sarış, Faize; Gedik, FurkanBu çalışmada Konya Kapalı Havzasında meteorolojik kuraklık durumu farklı zamansal ölçeklerde, 20 ayrı yağış serisi oluşturularak Standartlaştırılmış Yağış İndisi (SPI) yöntemiyle analiz edildi. Havzada yer alan 11 meteoroloji istasyonunun 1930-2019 yılları arasında değişik uzunluklarda kaydedilmiş aylık toplam yağış verileri kullanıldı. Veri setleri kısa süreli (aylık, mevsimlik ve 6 aylık) ve uzun süreli (12, 24 ve 36 aylık) yağış serileri olarak hazırlandı ve SPI hesaplamasından sonra Gidişler Sınaması uygulanarak, kuraklık indis değerlerindeki ısrar bileşeni istatistiksel olarak belirlendi. Konya Kapalı Havzasında farklı sınıflara (hafif, orta, şiddetli ve aşırı kurak) göre kuraklığın şiddeti değerlendirildi. Orta, şiddetli ve özellikle aşırı kuraklığın belirgin olduğu dönemler Aralık, Kış, 6 aylık ve daha uzun süreli (12, 24, 36 aylık) dönemlerdir. Gidişler sınaması sonucunda, tüm istasyonların 24 ve 36 aylık serilerin SPI değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Kurak dönemler açısından istasyonlar arasında bazı farklılıklar gözlense de, genel olarak havza da kurak dönemlerin yaklaşık olarak 10’ar yıllık aralıklarla gerçekleştiği belirtilebilir. 12 Aylık dönem için Cihanbeyli, Beyşehir, Ereğli ve Niğde; 24 aylık dönemde Aksaray, Karaman, Seydişehir ve Çumra; 36 aylık dönemin indis sonuçlarına göre ise Konya, Kulu ve Karapınar en fazla kurak yıl sayısına sahiptir. Uzun süreli kuraklıklardaki bu anlamlı eğilimler Konya Kapalı Havzasında meteorolojik kuraklığın, tarımsal ve hidrolojik kuraklığa doğru yayıldığını ve buna bağlı olarak havzanın su yenilenmesi açısından kırılganlığını açık bir şekilde gösterir.
