Yazar "Yusuflu, Remziye Gamze" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • [ X ]
    Öğe
    Türk kültüründe sığın (Sığır) törenleri ve kurban geleneği
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2018) Yusuflu, Remziye Gamze; Kasımoğlu, Handan
    Türklerde avcılık ve ardından gelen ziyafetlerle toylar da geleneklerin bir parçasıydı. Bu av törenleri, totem (ongun) devrinden beri yaşayan kutsal törenlerdir. Türkler, avladıkları hayvanlara kutsiyet yüklemişlerdir. Av öncesinde, sırasında ve sonrasındaki uygulamalarında bu inanışlar görülmektedir. Birçok Türk boyu, ataları olarak bildikleri bozkurdu, Türk çocuklarının anası olan (anne ağaç) kayın ağacını, geyiği vd. totemi olarak görmüştür. Geyik, genellikle dişidir, doğurgandır, annedir. Bunun için birçok kavimde avlanması yasak olarak görülmektedir. Değişik türleri, renkleri bulunmakta; bulunduğu yerlere göre de isimlerinde farklılıklar gözlenmektedir. Avlaktaki ile kışlaktaki geyiğin değişiklik gösterdiğine sıkça rastlıyoruz. Türklerin avladıkları ve kutsal saydıkları hayvanlara verdikleri isimler bölgelere ve dönemlere göre değişiklikler göstermektedir. Dildeki farklılıklar isimlendirmede de kendini göstermiştir. Örneğin Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde "sığır" kelimesi, "büyükbaş hayvan" olarak anlamlandırılmaktadır. Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde "Sığın: Alageyik" olarak anlamlandırılıyor olsa da çeşitli Türk boylarında ve değişik kaynaklarda geyik, farklı isimlerle anılmaktadır. Bu çalışmada, Türk yazı dillerindeki sığın ve geyik kelimelerinin karşılıklarını da araştıracağız. Bu çalışmada; Türk kültüründe av, avcılık ve sığın (sığır) törenlerinin yapılışı ile bu törenin adının "sığın" mı yoksa "sığır" mı olduğu üzerinde durulmuştur. Sığın ve sığır ifadelerinin Türk topluluklarındaki bölge ve lehçe farklılıkları ele alınmıştır. Bu farklılıklar, geçmişten günümüze değişik zamanlar ve inançlara bağlı uygulanan ritüellerle sınırlandırılmıştır. Birinci bölümde Türk topluluklarında geyiğe verilen isimler üzerinde durulmuş, sığın, sığır ve diğer ifadelerin farklılığı ortaya konmuştur. İkinci bölümde ise Türk kültüründe av ve avcılık ele alınmıştır. Öncelikle sürek avları, av öncesi ve sonrasında uygulanan ritüellerle ilgili bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde günümüze kadar uzanan geyik inanışları üzerinde durulmuş, Türk mitolojisinde, destanlarda ve efsanelerdeki geyik motifi incelenmiştir. Taşlarda ve kazılarda bulunan bulgular incelenerek değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde sığın (sığır) törenleriyle ilgili bilgiler verilmiştir. Kurban törenleri ayinleri ele alınmış, halk biliminin araştırma ve inceleme yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma ile ulaştığımız sonuçlar, çalışmamızın sonuç kısmında ortaya konmuştur. Sonuç kısmının ardından çalışmada kullanılan yazılı kaynakların künyelerini içeren "Kaynakça"ya yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sığın, sıgun, sagır, sıgın, geyik, yaban öküzü, yak, yargun, kiyik, avlak, sığır.