Yazar "Yapucu, Zahide" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 3 / 3
  • [ X ]
    Öğe
    Abell 3822 ve abell 550 galaksi kümelerinin XMM-Newton veri analizi
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2014) Yapucu, Zahide; Gün, Gülnur İkis
    Bu tez çalışmasında öncelikle X-ışınlarının oluşum mekanizmaları, galaksiler ve galaksi kümelerinin fiziksel durumu hakkında bilgi verilmiştir. Abell galaksi kümelerinden A3822 ve A550 galaksi kümelerinin XMM-Newton uydusundan alınan gözlem verileri, SAS(Science Analysis Software) analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizde A3822 ve A550'nin ışık eğrileri oluşturulmuş, galaksi kümelerinde bulunan nokta kaynaklar (galaksiler) belirlenmiş, X-ışını sıcaklık görüntüleri elde edilmiştir. A3822 ve A550 galaksi kümelerinin merkezi ve tüm gazı için yumuşak (0.1-2.4 keV), sert (2.4-10.0 keV) ve geniş (0.1-10.0 keV) enerji aralıklarında X-ışın tayfları oluşturulmuş;bu tayflara en iyi uyum sağlayan teorik model olarak ısıl frenleme mekanizması temelli apec modeli tespit edilerek, X-ışın sıcaklıkları, X-ışını akıları X-ışını ışınım güçleri, metal bollukları ve galaksi kümeleri için galaktik soğurma değerleri bulunmuştur. A3822 ve A550 galaksi kümeleri için yaptığımız analiz sonuçlarının hata oranları da gözönüne alındığında literatürde yumuşak enerji aralığı içindeki çalışmalarla uyumlu bulunmuştur. Literatürde bu galaksi kümelerinde sert ve sert+yumuşak x-ışınları için yapılan ilk çalışma bu tez çalışmasıdır ve bu tür x-ışınları için sonuçlar ilk defa bu çalışmada ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: X-ışını yayınımı, Galaksiler, Galaksi kümeleri, XMM- Newton
  • [ X ]
    Öğe
    Galaksi Kümelerinde Küme İçi Gazın X-Işın Özelliklerinin İncelenmesi ile Kümelerin Dinamiksel Durumunu Belirleme ve Sınıflandırma
    (Türk Astronomi Derneği, 2023) Yapucu, Zahide; Gün, Gülnur İkis
    Bu çalışmada, A0961, A2108, A3390 ve A3854 galaksi kümelerinin, XMM-Newton uydusu X-ışın gözlem verileri kullanılarak küme içi gazın X-ışın özellikleri incelenmiştir. Galaksi kümelerinin her biri için 0.4 - 7.2 keV enerji aralığında oluşturulan MOS1, MOS2 ve PN verileri birleştirilerek EPIC görüntüleri oluşturulmuştur. Galaksi kümelerinin dinamiksel durumunu belirlemek için oldukça duyarlı olan X-ışını merkez kayması (w) parametrelerini hesaplamak için kümelerin X-ışın tayf analizleri yapılarak R500 bölgeleri belirlenmiştir. X-ışın merkez kayması parametreleri A0961, A2108 Doğu, A2108 Batı, A3390 ve A3854 için sırasıyla 0.0356, 0.0704, 0.0311, 0.0153 ve 0.0129 olarak hesaplanmış ve kümelerin dinamiksel durumları belirlenmiştir. Galaksi kümelerinin soğuk çekirdekli veya soğuk çekirdekli olmayan küme sınıflandırmaları için X-ışın yüzey parlaklık konsantrasyonu parametreleri (cSB) kullanılmaktadır. Çalışmamızda A0961, A2108 Doğu, A2108 Batı, A3390 ve A3854 için X-ışın yüzey parlaklık konsantrasyon parametreleri (cSB) ise sırasıyla 0.039, 0.024, 0.061, 0.076 ve 0.585 olarak elde edilmiştir. A0961 ve A2108 galaksi kümelerinin soğuk çekirdekli olmayan kümeler, A3390 ve A3854 galaksi kümelerinin ise soğuk çekirdekli kümeler olduğu belirlenmiştir
  • [ X ]
    Öğe
    R1-q diyagramındaki zonklayan bileşenli klasik algoller
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2025) Yapucu, Zahide; Soydugan, Esin
    Bu tez çalışmasında, r1-q diyagramında δ Scuti türü zonklayan bileşenli klasik Algollerin dağılımı incelenmiştir. Kütle aktarımı gösteren 42 sistemle birlikte toplam 96 sistem kullanılarak r1-q diyagramı oluşturulmuştur. Kütle aktarımı olan sistemlerin kalıcı ve geçici disk sınırındaki dağılımları ve kütle aktarımının zonklama üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca, XZ Aql, DY Aqr, EW Boo, AB Cas, WY Cet, SX Dra, CT Her, BG Peg ve IO UMa sistemleri için yörünge dönemi değişim nedenleri araştırılmıştır. Toplam 9 sistemin TESS verileriyle elde edilen yeni minimum zamanları da kullanılarak yörünge dönem değişimleri belirlenmiştir. Bu sistemlerdeki yörünge dönem değişimlerinin temel nedeninin kütle aktarımı ve çevrimsel değişimden kaynaklanabileceği ortaya konulmuştur. AB Cas, WY Cet ve SX Dra sistemlerinin duyarlı TESS uydu verileriyle ışık eğrisi analizleri yapılmıştır. EW Boo ve IO UMa sistemlerinin duyarlı TESS uydu verilerinden oluşturulan ışık eğrileri ve literatürdeki dikine hız verileriyle eş zamanlı fotometrik çözümleri yapılarak fiziksel ve geometrik parametreleri belirlenmiştir. Klasik Algollerden δ Scuti türü zonklayan bileşenli ve kütle aktarımı gösteren çift sistemlerin disk yapıları hakkında bilgi edinme ve kütle aktarımının zonklama üzerine etkisini belirleyebilmek için hem kütle oranı (q) hem de (O-C) yörünge dönem değişimi analiz verileri kullanılarak yeni bağıntılar ve korelasyonlar araştırılmıştır.