Yazar "Perk, Selin" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • [ X ]
    Öğe
    Modern resimde Açık Yapıt Poetikası: 'Avangard eğilimlerde anlık ifadelerin eskiz estetiği'
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2019) Perk, Selin; Daloğlu, Hakan
    Tez, tek yönlü, klasik kurgu ve yorum biçimlerini reddeden, ama biçimin ölümünü de ilana kalkışmayan, daha çok biçim üstüne esnek bir kavram oluşturmayı ve biçimi bir olanaklar alanı olarak görmeyi amaçlayan Açık Yapıt Poetikasını inceleyerek eskiz-fragman estetiğini avangard eğilimler üzerinden tartışmaya açacaktır. Böylelikle tez, poetika üzerinden, yapıtın oluşumunda ilk primitif tasarının incelenmesinin nedenselliğine eğilerek yapıtın yarım bırakılmışlığının estetik verilerini ortaya koyacaktır. Bu amaç doğrultusunda avangard estetiğin ilk izlerinin öncelikle uzak geçmişe dönük olduğu belirlenerek bu geçmişin Rönesans'ın sanatsal yaratım formülünde saklı olduğu tanımlanacaktır. Rönesans'ta çizimin fragman olma yani tamamlanmamışı ve tamamlanamazlık ögesini en çarpıcı biçimde sergilediği ve edimi yaratabilme yeteneğinin edimin -bitmiş yapıtın- üzerinde tutulması gerçeği üzerinden Umberto Eco'nun Açık Yapıt'ın Poetikası ile Baudelaire'in Fragman Estetiği karşılaştırmalı olarak Barok Sanatta irdelenecektir. Ardından fragman estetiğinin modernitesini resim sanatı üzerinden değerlendirme iddiasındaki bu tez; klasik akademik düstura karşı zamanın modernist görme biçimi olan eskiz estetiğinin; bir başka deyişle Rönesans pikturalitesinin (peinture) adeta fahişeleştirilmesi arasındaki derin çatışmaların örneklendirilmelerini sunacaktır. Böylelikle görsel manada Tiziano'nun Urbino Venüs'ü, Manet'in Olympia'sı ile Cezanne'ın parodiye dönük Olympia'sının karşılaştırılmasıyla Açık Yapıt'ın serüveni göstergeler üzerinden aktarılmış olacaktır. Sonuç olarak Verlaine'ın ünlü Art Poetiği'nde; Joyce'un Ulysses'inde ve Kafka'nın simgeci sanat anlayışında; hatta Adorno'nun Avrupa'nın kültür hayatını derinden etkileyen Wagner hakkındaki müzikal incelemelerinde ve Stockhausen ile Berio'nun yapıtlarında veyahut Mallarmé'nin açık uçlu şiirleriyle birlikte ülkemizde Necatigil'in şiirlerindeki anlam boşluklarından etkilenen Usmanbaş'ın raslamsallık bağlamında elektronik müziği açık yapıtın kilometre taşları olabilecek daha birçok teorik çerçeveyle yakın geçmişe ve geleceğe dönük bir düşünüm sağlanmış olacaktır.
  • [ X ]
    Öğe
    Rus avangardın bitmemiş projesi: Sovyet modernizmi'nin estetik ütopyası 1910-1930 Rus biçimciliğinin yapısalcı poetikası
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2024) Perk, Selin; Daloğlu, Hakan
    Sovyet avangardının sanatın tarihinde aydınlanmamış rolü Sovyet Devrimi'nin kaderi ile derinden ilgilidir. Enternasyonalist devrimin kültürel dönüşümü hem burjuva devriminin tamamlanmasını hem de sosyalist devrimin başlangıcını ifade etmekte olduğundan bu ikilem, Rusya'nın XIX. yüzyıla hiçbir zaman tam olarak ait olamamasına neden oldu. Umutsuzca kapitalist Batıya yetişme çabaları, diğer yanda kapitalizme karşı açılan cephe; her daim zorunlu ikiz hedefler yaratmaktaydı. Rusya'nın yüzü hem geriye hem de ileriye dönük olarak gerici ve devrimci düşünceleri mezcetmek zorundalığındaydı. Otokratik devletin siyasal baskısının, geri kalmışlığının acil toplumsal çözümünde sosyal devrimin ateşleyicisi Narodnikler, Rus sosyalizminin temeliydiler. Tarihin pususunda bekleyen Narodnizm'in folklorik ideolojisi, yansıtma-mimesis anlayışlı Rus Gerçekçiliği, Çar, soylular ile köylüler arasındaki sosyal uçurumun çelişkilerinden etkilenen A. Puşkin'in ilk eserleriyle Rusya'da sanatçılar arasında bir asır etkisini sürdürdü. Diğer yandan özgür bir geleceğin umudu üretim felsefesini benimseyen Sovyet avangardı; Batı Avrupa'daki çağdaşları gibi Realizmden Sembolizme geçiş yaparken, tinselliğe dayalı koloniler, Saf Pentürüyle Kandinsky, Süprematizm ve Konstrüktivizm'in ortaya çıkmasında K. Maleviç'in soyut-geometrik maneviyatçı hareketi, maddenin formasyonu bakımından makineyi keşfeden V. Tatlin'in Malzeme Kültürü, Avrupa'da Bauhaus tasarım okulunda ivme kazandı. 1920'lere kadar Rusya'da altın çağını yaşayan Rus Biçimciliğinin kaderi, avangardın bitmemiş projesi; Sovyet Modernizmi'nin gerçekleşemeyen estetik ütopyasına dönüşecekti. Avangardlar ve Narodnikler arasındaki karşıt estetik mücadele, Lenin'in vakitsiz ölümü sonrası Stalin-Jadanov-Gorki ittifakının kesin hükmünü Toplumcu Gerçekçilikten yana kullanmasıyla noktalanacaktı. Kısacası siyasal devrim, sanatsal devrimine sırt çevirmişti. Sovyet avangardları burjuva gericiliğinin dekadans sanatı ve devrim düşmanı olarak suçlanarak susturuldular. Avangardın makus kaderi XX. yüzyılın Soğuk Savaş döneminde de devam etti: Sovyet reel komünizmi ile Amerikan anti-komünizmi el birliğiyle Rus avangardını yok saydılar.