Yazar "Murat, Bilal" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 2 / 2
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Güvenli iş yerlerinin sağlanabilmesi için yapay zekâ tabanlı bir program geliştirilmesi(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2025) Murat, Bilal; Motorcu, Ali Rızaİş sağlığı ve güvenliği (İSG), endüstriyel gelişmeler ve karmaşık üretim süreçleriyle birlikte giderek önem kazanmaktadır. Günümüzde iş kazalarının yalnızca bireysel hatalardan değil, örgütsel, çevresel ve sistemsel etmenlerin etkileşimi sonucu meydana geldiği bilinmektedir. Bu durum, geleneksel risk analiz yöntemlerinin ötesinde, yapay zekâ (YZ) tabanlı karar destek sistemlerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Bu tez çalışmasında, iş güvenliği risklerinin etkileşim temelli ve kullanıcı dostu bir yaklaşımla değerlendirilmesini amaçlayan Python–CLIPS tabanlı bir uzman sistem (US) olan WaSaEx geliştirilmiştir. Yazılım, iki versiyondan oluşmaktadır: Versiyon-1, sektörel bazda depo ortamlarındaki kayma, tökezleme ve düşme (KTD) kazalarına odaklanmakta; Versiyon-2 ise küçük ve orta ölçekli işletmelerde (KOBİ) genel risklerin analizini gerçekleştirmektedir. Versiyon-1 kapsamında, KTD kazalarına ilişkin 49 iş kazası türü ve 53 risk etmeni tanımlanmış, bunlardan 16'sının diğerleriyle etkileşim sonucu oluştuğu belirlenmiştir. Kullanıcıdan alınan veriler doğrultusunda risk ciddiyeti hesaplanmakta ve önleyici tedbirler .txt formatında sunulmaktadır. Versiyon-2, KOBİ düzeyinde 154 risk faktörü ve 24 ana tehlike kategorisini kapsamaktadır. 195 soru ile yapılan analizler sonucunda 939 önleyici tedbir belirlenmiştir. Risk analizi süreci; risk ciddiyetinin belirlenmesi, tedbir varyasyonlarının değerlendirilmesi ve Hata Türleri ve Etkileri Analizi (FMEA/HTEA) parametrelerinin hesaplanması olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır. Bu süreçlerde CLIPS ortamında toplam 7600 kural çalışmaktadır. Geliştirilen WaSaEx programı, İSG yönetiminin dijitalleşmesinde önemli bir adım olup, uzman bilgiye dayalı karar süreçlerini otomatikleştirerek risklerin bütüncül bir şekilde yönetilmesini sağlamaktadır.Öğe Güvenli İş Yerlerinin Sağlanması İçin Yapay Zekâ Tabanlı Bir Program Geliştirilmesi Ve Depolama Sektöründe Kayma, Tökezleme Ve Düşme Risklerinin Analizi(Bursa Uludağ Üniversitesi, 2025) Murat, Bilal; Motorcu, Ali Riza; Kayır, YunusYapay zekâ (AI), insan bilişi gerektiren görevleri yerine getirebilecek makineler geliştirmek için tasarlanmış olup, birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapay zekânın bir alt dalı olan uzman sistemler (ESs), uzman bilgisi kullanarak karmaşık sorunları çözmektedir. Bu çalışma, yaygın ve karmaşık mekanizmalara sahip kayma, tökezleme ve düşme (STF) kazalarını azaltmayı amaçlayan, AI destekli bir ES olan WaSaEx programının geliştirilmesine odaklanmaktadır. WaSaEx, iş güvenliği uzmanları tarafından çevrimdışı olarak kullanılmak üzere tasarlanmış olup, iş sağlığı ve güvenliği (OHS) için risk analizi, maliyet hesaplama ve eğitim planlama gibi işlevler sunmaktadır. Python ve CLIPS kullanılarak geliştirilen WaSaEx, OHS alanında kullanılan diğer programlardan ES tabanlı olmasıyla ayrılmaktadır. Bu çalışma, WaSaEx programını tanıtarak, depolama alanlarındaki STF risklerini raporlama açısından risk analizi ve önleyici tedbirler konusundaki yetkinliğini değerlendirmektedir. Program, kullanıcı yanıtlarına dayalı olarak riskleri değerlendirmek için L-tipi (5x5) matris yöntemi kullanmakta, her bir faktör için risk skorları ve uygun önleyici tedbirler sunmaktadır. Ayrıca, depolama alanlarında kazalara yol açabilecek risk faktörlerinin etkileşimi sistematik olarak analize dahil edilmektedir. Sonuç olarak, WaSaEx, hızlı ve doğru risk analizi yapılmasını hedefleyen, maliyet etkin ve bilgi tabanlı bir çözüm sunmaktadır. Bu yöntem, doğrulanmış önleyici tedbirler sağlamanın yanı sıra artık riskleri önemli ölçüde azaltarak depolama ortamlarında güvenliğin artırılmasına katkıda bulunmaktadır. Uzman bir çerçeveye sahip olan WaSaEx, iş yeri güvenliği standartlarının geliştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır
