Yazar "Kavut, Ahmet" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 4 / 4
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe İslam Hukukuna göre uluslararası anlaşmaların bağlayıcılığı(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2017) Kavut, Ahmet; Ayengin, TevhitTezimiz, biri giriş olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm; uluslararası, uluslararası anlaşmalar ve bağlayıcılık kavramlarının tahlilî hakkındadır. Ayrıca bu üç kavramın, klasik İslam hukuku kaynaklarındaki karşılıkları kavramsal çerçeve bağlamında yine bu bölümde araştırılmaktadır. İkinci bölüm; günümüzde yapılan uluslararası anlaşmaların, İslam hukukundaki yeri hakkındadır. Müstakil bir konu olarak günümüzdeki uluslararası anlaşmalar, klasik İslam hukuku kaynaklarında bulunamamaktadır. Modern anlamda uluslararası anlaşmalar, batı hukuk sistemine göre hazırlanmış ve son yüzyılda geliştirilmiştir. Klasik İslam hukuku eserleri ise konuyu, Mütareke anlaşmaları bağlamında ele almıştır. Muvâdea, Hüdne, Muhâdene gibi kavramlar ile adlandırılan Mütareke anlaşmaları, Hanefî mezhebine göre zaruret olsun veya olmasın salt maslahat kuralı üzerine inşa edilmiştir. Şafîi, Mâliki ve Hanbelî mezheplerine göre ise bu tür anlaşmalar sadece zarurete binaen yapılabilmektedir. Ayrıca Mütareke anlaşmalarının bağlayıcılığı konusunda Hanefîler, diğer mezheplere nazaran daha Şe'niyetçi(realist) yaklaşmıştır. Üçüncü bölüm; Batı hukukuna göre uluslararası anlaşmaların durumu hakkındadır. Yapmış olduğumuz araştırmalara göre günümüz uluslararası anlaşmaların bağlayıcı olmasını sağlayacak yaptırım sistemi bulunmamaktadır. En azından güçlü devletler nazarında bu tür anlaşmaların bağlayıcı olmadığı dillendirilmektedir. Batı hukukuna göre akdedilen uluslararası anlaşmaların ana fikri birkaç teoriye göre şekillenmektedir. Özellikle Realizm ve Liberalizm teorileri, günümüzde hem diplomasiye hem de uluslararası anlaşmalara yön vermektedir. Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Uluslararası Anlaşmalar, Diplomasi, Bağlayıcılık.Öğe Kur’ân’da “Nüşûz” Lafzının Semantik Katmanları: Tefsir, Lügat ve Türkçe Mealler Bağlamında Anlambilimsel Bir İnceleme(2025) Kavut, Ahmet; Ayengin, TevhitBu çalışma, Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ?????? (nüşûz) kavramının köken itibariyle lügat, şiir, klasik tefsir, fıkıh ve Türkçe mealler bağlamında çok katmanlı semantik yapısını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi ise nüşûzun geleneksel tefsir literatüründe sınırlandığı “itaatsizlik” ve “başkaldırı” kalıplarının ötesine geçerek, kavramın fizyolojik, psikolojik, duygusal ve toplumsal düzlemlerdeki açılımlarını değerlendirmektir. Bu kapsamda, klasik sözlüklerdeki tanımlar, şiirsel ve mecazî kullanımlar ile erken dönem rivayetlerden hareketle oluşturulan anlam haritası; Kur’ân’daki bağlamsal görünümler ve Türkçe mealler karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmanın önemi, nüşûz kavramının kökeni itibariyle klasik dil ve tefsir geleneği ile çağdaş çeviri pratikleri arasında bütüncül bir yaklaşımla yeniden yorumlama çabasına dayanmaktadır. Bu bağlamda nüşûz, evlilik ilişkisinde yaşanan çok boyutlu çözülmeleri, duygusal kopuşları ve sadakatin zedelenmesini ifade eden, derinlikli bir yapıya sahiptir. Kelimenin klasik lugavî kaynaklardaki anlam çeşitliliği ve erken dönem şiirlerdeki psikolojik göndermeleri, bu çok katmanlı yapının izlerini taşımaktadır. Kur’ân’daki kullanımlarıyla klasik metinlerin arasında kurulan bağlamsal ilişki ise nüşûzun hem metaforik hem de reel düzlemde nasıl anlamlandığını göstermektedir. Bu çerçevede çalışmanın problematiği; el-Bakara 2/259, en-Nisâ 4/34 ve 4/128, el-Mücâdele 58/11 ayetlerinde geçen nüşûz kökenli lafızların bağlamlarına göre ne tür anlamlar taşıdığı, bu anlamların klasik kaynaklarla ne ölçüde örtüştüğü ve çağdaş Türkçe meallerde nasıl yansıtıldığı sorularına odaklanmaktadır. Son olarak, her bağlamda ortak bir anlam birliğiyle çeviri yapılmasının imkânı veya her bir kullanımın özgül anlam katmanlarının korunmasının gerekliliği, nitel içerik analizi yöntemiyle sorgulanmaktadır.Öğe Menkul Varlıklar Bağlamında Para Vakıflarının Fıkhî Meşruiyeti(2025) Kavut, Ahmet; Ayengin, TevhitBu çalışma, para vakıflarının Hanefî fıkhı içindeki meşruiyet temellerini ve Osmanlı dönemi uygulamalarındaki kurumsal gelişimini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, erken döneme isnat edilen ancak ilk dönem klasik kaynaklarda doğrudan yer almayan Züfer b. Hüzeyl’e atfedilen “nakit vakfedilebilir” fetvasının literatürdeki dolaşımını izlemek ve menkul vakıfların meşruiyetini örf, kıyas ve nas ekseninde yeniden değerlendirmektir. Çalışma, tarihsel-fıkhî yöntemle yürütülmüş; Hanefî mezhebine ait klasik metinler kronolojik olarak taranmış ve Osmanlı âlimleri arasındaki tartışmalar (Çivizâde, Ebussuûd, Sofyalı Bâlî, Birgivî) karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, para vakıflarına dair açık cevazın ancak hicrî 9. yüzyıldan itibaren İbnü’l-Hümâm ile sistematikleştiğini; Ebussuûd Efendi’nin örf ve maslahat temelli yaklaşımla bu müesseseyi savunduğunu, buna karşılık Çivizâde’nin ribâ riski ve ebediyet şartı gerekçesiyle şiddetli muhalefet geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Birgivî ise para vakıflarının işletme modellerinin muâmele-i şer?iyye kisvesi altında ribâya kapı aralayabileceği yönünde ciddi etik eleştiriler yöneltmiştir. Makale, klasik fıkıhta menkul malların vakfı konusundaki içtihat farklılıklarını bağlayıcılık, mülkiyet devri ve ebediyet ilkeleri üzerinden sistematik bir şekilde ele almış; bu bağlamda örf ve teamülün şer?î hüküm üretimindeki rolünü de tartışmıştır. Modern finansal uygulamalar dışarıda bırakılarak yalnızca klasik fıkhî zemin esas alınmış; menkul vakıf kavramı tarihî sürekliliği içinde değerlendirilmiştir. Günümüzde kurulacak bir para vakfının modern dünyada meşruiyetini sürdürebilmesi için vakfedenin vakıf malını fiilen mülkiyetinden çıkarması, ebediyet vurgusu taşıyan vakıf senedi düzenlemesi, faizsiz finansal araçlar kullanımı ve işlemlerin kamu yararına hizmet eden kurumsal yapılar eliyle yürütülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma hem literatürdeki tarihî boşluğu doldurmakta hem de gelecekte kurulacak muhtemel para vakıflarının İslâm hukukuna uygun, ribâdan arındırılmış, şeffaf ve sürdürülebilir bir yapıda nasıl inşa edilebileceğine dair kuramsal bir çerçeve önermektedir.Öğe Tefsir ve Usûl-i Fıkıh Açısından Müt‘a Nikâhı Tartışması(2025) Öztürk, Ömer; Ayengin, Tevhit; Kavut, AhmetMüt‘a nikâhı, geçici evlilik anlamında kullanılan tartışmalı bir konudur. Bu çalışma, müt‘a kavramının lugavî ve ıstılahî anlamlarını ele almakta, ardından bu nikâh türünün tefsirlerde ve fıkıh mezheplerindeki değerlendirmesini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Şiî gelenekte, belirli bir süre ve mehir karşılığında kurulan bu evlilik şekli meşru görülmüş, Nisâ Sûresinin 24’üncü âyeti temel dayanak olarak alınmıştır. Şiî müfessirler bu âyette geçen “istimtâ?” kelimesini, geçici evliliğe delil sayarken; Hz. Ömer’in yasağını kişisel içtihat olarak değerlendirmişlerdir. Sünnî mezhepler ise müt‘a nikâhını hem âyetlerin bağlamı hem de Hz. Peygamber’in ve sahabenin uygulamaları doğrultusunda geçersiz saymışlardır. Bu yaklaşımda, söz konusu ruhsatın daha sonra neshedildiği kabul edilir. Talâk, miras ve iddetle ilgili âyetler ile hadisler bu nesih iddiasını desteklemek üzere zikredilir. Ayrıca geçmişte usûl ilkeleri açısından nesh, icmâ ve seddi-zerâ‘i gibi prensipler üzerinden müt‘a nikâhının dinî ve toplumsal açıdan incelenmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda günümüzde de bu perspektiflerden bakılması gerektiği aşikârdır. Müt‘a meselesi, Kur’ân-ı Kerîm tefsiri, hadis yorumu ve fıkıh usûlü açısından da mezhepler arası yaklaşım farklarını gösteren önemli bir örnektir. Bu çerçevede, İslâm toplumlarında evlilik kurumunun süreklilik ve sorumluluk esasına dayanması gerektiği vurgulanmakta, geçici nikâh türlerinin bu ilkeye zarar vereceği ifade edilmektedir.
