Yazar "Aki, Aygen Yaman" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • [ X ]
    Öğe
    Geri alım inhibitörü grubu antidepresanların kontrast duyarlılığa, koroid kalınlığına ve ganglion hücre kompleksine etkisi
    (Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2024) Aki, Aygen Yaman; Turgut, Burak
    Amaç: Çalışmamızın amacı geri alım inhibitörü grubu antidepresan (GAİ) ilaçların kontrast duyarlılığa, koroid kalınlığına ve makula ganglion hücre kompleksine etkisini araştırmak ve kontrast duyarlılık ve optik koherens tomografi (OKT) parametrelerinin hastalığın tanı ve takibindeki değişiklikleri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları kliniğine başvuran ve klinik durumuna göre GAİ grubu antidepresan ilaç başlanacak olan ek sistemik ve oküler hastalığı bulunmayan 18-45 yaş arası hastaların ve yaş ve cinsiyet açısından benzer demografik özellikte olan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Göz Hastalıkları kliniğine rutin göz kontrolü için başvuran sağlıklı kişilerin dahil edildiği prospektif çalışmadır. Çalışma, GAİ türü antidepresan başlanan hastalar olan vaka grubu 29 kişiden ve kontrol grubu 34 kişiden oluşan iki grubu içermektedir. Tüm grupların ilk başvuru anında ve 3. ayında tam oftalmolojik muayenesi, FACT (Functional Acuity Contrast Test, Stereo Optical Co., Chicago, ABD) paneli ile uzaysal kontrast değerlendirmesi ve CİRRUS HD 5000 ile optik kohorens tomografi (OKT) ölçümünü (makula, gangliyon hücre kompleksi, sinir lifi ölçümleri ve EDI-OCT ile subfoveal koroid kalınlığı ölçümü) içerecek şekilde yapılmıştır. Pupil çapı, göz içi basıncı, santral makular kalınlık (SMK), retina sinir lifi kalınlığı (RSLK), subfoveal koroid kalınlığı ve ganglion hücre kompleksi (GHK) kalınlığı ve tüm uzaysal frekanslardaki [A(1.5 cpd), B(3 cpd), C(6 cpd), D(12 cpd), E(18 cpd)] kontrast duyarlılık düzeyleri incelendi. Bu parametreler arasındaki korelasyonlar da incelendi. Gruplar arası kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare analizi (Pearson Chi-kare) uygulandı. İkili grupların karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren değişkenlerde student t testi, normal dağılım göstermeyen değişkenlerde Mann Whitney U-testi kullanıldı. İlk ve 3. ay değerlerin karşılaştırılmasında normal dağılım gösterenlerde bağımlı gruplarda t testi, normal dağılım göstermeyenlerde ise Wilcoxon analizi uygulandı. Sürekli değişkenlerin birbiriyle ilişkisinin incelenmesinde normal dağılım gösterenlerde Pearson, normal dağılım göstermeyenlerde ise Spearman korelasyon testinden yararlanılmıştır. Analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Gruplar ilk ölçümler açısından kıyaslandığında vaka grubunda olanların sağ koroid kalınlık (p=0,019) ve sol koroid kalınlık (p=0,036) değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek bulundu. Vaka grubunda olanların kontrast duyarlılık (1,5 CPD)(p=0,003), kontrast duyarlılık (12 CPD)(p=0,007) ve kontrast duyarlılık (18 CPD)(p=0,002) değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde düşük bulundu. Grupların ölçüm değişimleri karşılandığında vaka grubunda olanların sağ santral makular kalınlık (p=0,021) ve sol santral makular kalınlık (p=0,005) değişimleri kontrol grubunda olanların değişiminden anlamlı şekilde yüksek bulundu. Vaka grubunda olanların 3. ay ve ilk değerleri kıyaslandığında; 3. ay sağ koroid kalınlık (p=0,047), sağ pupil çapı (p=0,001), sol pupil çapı (p=0,006), kontrast duyarlılık (3 CPD)(p=0,001), kontrast duyarlılık (6 CPD)(p=0,043) ve kontrast duyarlılık (12 CPD)(p=0,002) değerleri ilk ölçüme göre anlamlı şekilde artmıştı. Vaka grubunda olanların sol pupil çapı ile kontrast duyarlılık (1,5 CPD) ve kontrast duyarlılık (3 CPD) arasında negatif yönde anlamlı korelasyon görüldü. Her iki gözün koroid kalınlığı arasında pozitif yönde; sağ gözün koroid kalınlığı ile kontrast duyarlılık (12 CPD) arasında ise negatif yönde anlamlı bir korelasyon tespit edildi. Sonuç: GAİ grubu antidepresanlar bunlardan da özellikle seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSGİ) ve serotonin noradrenalin geri alım inhibitörleri (SNGİ) psikiyatrik rahatsızlıklar için sıklıkla hekimler tarafından tercih edilmektedir. Çalışmamızın sonucunda SSGİ ve SNGİ ilaç grubunun incelenen parametrelerden pupil çapını arttırmasına rağmen kontrast duyarlılığını arttırdığı bulunmuştur. Bu artışın antidepresan ilaç kullanımı sonrası pupil çapı artışı görülmesine rağmen gerçekleşmesini serotoninin vizüel korteks uyarılabilirliğini arttırması nedeniyle kontrast duyarlılığı arttırmış olabileceği sonucuna bağlıyoruz. Çalışmamızda vaka ve kontrol grupları arasında koroid kalınlıkları açısından farklılıklar bulunmuştur. Vaka grubunda koroid kalınlığının ilk ve 3. ay ölçümlerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derece fazla olduğu görülmüştür. Adrenerjik katekolaminlerin uzun süreli aktivasyonunun, bu mekanizmaları bozduğu ve bu durumun buna bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Kan serotonini bir nörotransmiter olarak önemli bir role sahiptir ve bu nedenle serotoninin azalması, otonom sinir sisteminde koroid damar sistemini etkileyen sempatik-parasempatik dengesizliğe neden olabilir. Vaka grubunda antidepresan ilaç kullanımı sonrası sağ gözde koroid kalınlığında artış izlenmiştir, bu durum serotonin dışındaki nörotransmitterlerin de koroid kalınlığına etki ettiğini ve farklı mekanizmaların da bu durumdan sorumlu olabileceğini düşündürmüştür. Çalışmamızda araştırılan son parametre ise ganglion hücre kompleksidir (GHK). Vaka ve kontrol grupları arasında ilk ve 3. ay ölçümleri karşılaştırıldığında ve vaka grubunun ilk ve ilaç kullanımı sonrası 3. ay ölçümleri kendi içinde karşılaştırıldığında GHK de istatistiksel olarak anlamlı bir değişim izlenmemiştir. OKT parametrelerinin ve kontrast duyarlılığın psikiyatrik hastalarda değerlendirilmesi hastalığın tanısı için bir ipucu olabilir ve altta yatan mekanizmaların aydınlatılmasına katkı sağlayabilir. Aynı zamanda bu parametrelerin hastalarda, SSGİ ve SNGİ ilaç kullanımı sonrası tedavinin takibi ve oküler yan etkileri açısından izlenmesine olanak sağlayabilir.