İleri yaş depresyonda optik koherens tomografi anjiyografi parametreleri ile depresyon şiddeti ilişkisinin incelenmesi

GİRİŞ VE AMAÇ: Major depresif bozukluk her yaşta görülebilen, kronik, tekrarlayıcı olmasına rağmen tedavi edilebilen bir hastalıktır. Depresyon tanı konulması ve şiddetinin belirlenmesinde çeşitli biyolojik belirteçler araştırılmaktadır. Bu çalışmada amaç ileri yaş depresyon hastalarında optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) ve optik koherens tomografi (OKT) cihazları ile retina parametrelerinin incelenmesi, hastalığın şiddeti ile korelasyonu ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılmasıdır. YÖNTEM: Vaka-kontrol çalışması olarak tasarlanan çalışmamıza, Ağustos 2024 ve Şubat 2025 tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran 55 yaş üstü 31 major depresif bozukluk tanılı hasta ve 30 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 61 kişi dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, mini mental test, geriyatrik depresyon ölçeği ve geriyatrik anksiyete ölçeği uygulandı. Nidek RS-3000 OKTA ve OKT cihazlarıyla hasta ve sağlıklı kontrollerde OKTA cihazıyla makulada foveal avasküler zon, yüzeyel, derin, koroid, koryokapiller tabakadaki vasküler ve perfüzyon dansiteleri, optik disk başı ve radial peripapiller kapiller pleksustaki vasküler ve perfüzyon dansiteleri; OKT cihazıyla makula ganglion hücre kompleksi ve optik disk retiküler sinir lifi tabakası kalınlığı ölçülmüştür. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hasta ve kontrol grubunun yaş ve cinsiyet verileri istatiksel açıdan benzerdir. Depresyonu olan bireylerin geriyatrik depresyon ölçeği ve geriyatrik anksiyete ölçeği puanları kontrol grubu bireylere göre anlamlı ölçüde daha yüksekti (p<0,05). Ölçülen OKT/OKTA parametrelerine göre, hasta ve sağlıklı kontrollerin verileri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Depresyon hastalarının geriyatrik depresyon ve anksiyete ölçek puanları ile OKT ve OKTA cihazlarıyla ölçülen parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar saptanmadı (p>0,05). SONUÇ: Yaşlanma sonucu bireylerde ek tıbbi hastalıklar, ilaç kullanımı gibi durumların ortaya çıkması ile vasküler dejenerasyon oluşmaktadır, bu nedenle ileri yaştaki kişilerde retinanın vasküler yapılarının karıştırıcı faktörler olmadan hastalığın şiddeti ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması değerlendirilememiştir. İleri yaş depresyon hastalarında tanı konulması, depresyon şiddetinin ölçülmesi ve takip planı yapılmasında anlamlı sonuçlar elde edilebilmesi için farklı biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Major Depresif Bozukluk, İleri Yaş Depresyon, Optik Koherens Tomografi Anjiyografi

INTRODUCTION AND AIM: Major depressive disorder is a chronic, recurrent, yet treatable illness that can occur at any age. Various biological markers are being investigated for the diagnosis and determination of the severity of depression. This study aimed to examine retinal parameters in elderly depression patients using optical coherence tomography angiography (OCTA) and optical coherence tomography (OCT) devices, to correlate them with disease severity, and to compare them with healthy controls. METHOD: Designed as a case-control study, our research included a total of 61 individuals: 31 patients diagnosed with major depressive disorder aged over 55 who applied to the psychiatry outpatient clinic of Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital between August 2024 and February 2025, and 30 healthy controls. Participants completed a sociodemographic data form, Mini-Mental State Examination, Geriatric Depression Scale, and Geriatric Anxiety Scale. Using Nidek RS-3000 OCTA and OCT devices, the following were measured in patients and healthy controls: foveal avascular zone, superficial, deep, choroidal, and choriocapillary layer vascular and perfusion densities in the macula, and optic disc head and radial peripapillary capillary plexus vascular and perfusion densities with the OCTA device; and macular ganglion cell complex and optic disc retinal nerve fiber layer thickness with the OCT device. FINDINGS: The age and gender data of the patient and control groups included in the study were statistically similar. The Geriatric Depression Scale and Geriatric Anxiety Scale scores of individuals with depression were significantly higher than those of individuals in the control group (p<0.05). According to the measured OCT/OCTA parameters, no statistically significant difference was found between the data of patients and healthy controls (p>0.05). No statistically significant correlations were found between the Geriatric Depression and Anxiety Scale scores of depression patients and the parameters measured with OCT and OCTA devices (p>0.05). CONCLUSION: Vascular degeneration occurs in individuals as a result of aging, with the emergence of additional medical conditions and medication use. Therefore, in elderly individuals, the vascular structures of the retina could not be evaluated in comparison to disease severity and healthy controls without confounding factors. Different biomarkers are needed to obtain significant results for diagnosis, measurement of depression severity, and follow-up planning in elderly depression patients. KEYWORDS: Major Depressive Disorder, Late-Life Depression, Optical Coherence Tomography Angiography