Ortadoğu'da siyaset petrol ilişkisi: 1967 ve 1973 krizleri örneği

Günümüzde medeniyetimizin devamı için enerji kaynakları vazgeçilmez bir unsur haline gelmiştir. Özellikle Sanayi İnkılabı'ndan sonra Dünya'da enerji kaynaklarına sahip olabilmek için kıyasıya bir yarış başlamıştır. Bu yarış birçok savaşa da neden olmuş ve son yüzyıl içerisinde yaşanan çatışmalar ve hatta savaşların bazılarının oluşumunda başrolde ve bazılarının oluşumunda ise arka planında enerji kaynakları yer almıştır. Sanayi İnkılabı'nın sonra, sanayisi gelişen ülkeler tarafından kömürden, petrole geçiş dönemini büyük rekabetlere neden olmuştur. Bu rekabetler döneminde amaç petrol rezervlerini ele geçirme ve kontrol etme mücadelesi şeklinde gerçekleşmiştir. Dünya'daki politik ve ekonomik güç petrol hammaddesi ve bu hammaddeden kaynaklı petrol yan sanayisi etrafında gelişmekte iken Ortadoğu coğrafyasında petrolün keşfedilmesinden itibaren bölge ülkeleri, gündemin odak noktası haline gelmiştir. Bu tarihten sonra büyük devletlerin ve uluslararası şirketlerin çıkar çatışmalarına sahne olan Ortadoğu coğrafyası pek çok kriz ve savaşla geçen bir döneme girmiştir. 1973 Petrol Krizi, 15 Ekim 1973 tarihinde Arap Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OAPEC) tarafından Ekim 1973 Arap-İsrail Savaşı'nın devam ettiği ve ateşkes anlaşmalarının imzalandığı süreçte İsrail'e destek veren Batılı devletlere yönelik başlatılan petrol ambargosudur. Bu ambargo ile birlikte petrol fiyatları Ekim 1973 tarihinden önceki dönemlere kıyasla yaklaşık 4 kat artış göstermiştir. Yaşanan bu fiyat artışı gelirlerinin büyük bir çoğunluğunu petrol ve petrol türevi sanayiye dayalı olan ülkelerin ekonomilerinin büyümesinde etkili olmuştur. Bu bağlamda yaşanan bu krizle birlikte petrol gelirleri yön değiştirerek uluslararası petrol şirketlerinden, Ortadoğu ülkelerine doğru akmaya başlamasına neden olmuş, üretim maliyetleri artmıştır.

Today, energy resources have become an indispensable element for the continuation of our civilization. Especially after the Industrial Revolution, a fierce race started in order to have energy resources in the world. This race has led to many wars and has played a leading role in the formation of some of the wars in the last century and even in the formation of some of the wars. After the Industrial Revolution, the transition period from coal to oil by the developing countries caused great competition. In the period of these rivalries, the aim was to capture and control oil reserves. While the political and economic power in the world has been developing around petroleum raw materials and the petroleum sub-industry originating from these raw materials, the countries of the region have become the focal points of the agenda since the discovery of oil in the Middle East. After this date, the Middle East geography, which has been the scene of conflicts of interest of big states and international companies, has entered a period of many crises and wars. The 1973 Oil Crisis is the oil embargo launched on October 15, 1973 by the Organization of Arab Petroleum Exporting Countries (OAPEC) for Western states that supported Israel during the October 1973 Arab-Israeli War and the cease-fire agreements were signed. With this embargo, oil prices increased about four times compared to the periods before October 1973. This price increase has been effective in the growth of the economies of the countries which are mostly based on oil and petroleum-derived industries. In this context, with this crisis, oil revenues changed direction and caused to flow from international oil companies to Middle Eastern countries and production costs increased.